923 results
Showing 1–20 · 0.09 seconds · RSS
Dini Araştırmalar, Iss 69, Pp 395-429 (2025)
ISSN 1301-966X · Motif Yayıncılık · 923 articles in the index
-
Journal Article
Bursa Çamlıca ve Kabulbaba Köylerindeki Bektaşi Mezar Taşları
Bu çalışmanın ana konusu; Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Çamlıca ve Kabulbaba köylerinde yer alan Veli Dede ve Kabul Baba türbelerinin hazirelerinde bulunan Osmanlı dönemine ait toplam sekiz adet mezar taşının saha çalışmasıyla detaylı bir şekilde incelenmesidir. Çalışmamızın temel amacı…
-
Journal Article
Gençlerde Umutsuzluk ile Yaşamın Anlamı Arasındaki İlişkide Dindarlığın Rolü
Günümüzde yaşanan eğitim ve istihdam piyasasındaki rekabet ile sosyokültürel beklentilerin yoğunlaşması veya ekonomik dalgalanmalar gibi hızlı toplumsal dönüşümler ve dönemsel belirsizlikler bireyleri psikolojik açıdan olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Evlilik ve meslek edinme gibi eşiklerin…
-
Journal Article
İbn Kesîr Örneğinde Mekkî ve Medenî Tasnifinin Tefsirdeki Yönlendirici İşlevi
Kur’an’ın üslûbuna, mesajlarına, âyetlerin kısalık ve uzunluğuna, hitap tarzına ve benzeri özelliklerine derinlikli ve kronolojik bakıldığında Mekke döneminde nâzil olan âyetlerle, Medine döneminde indirilen âyetlerin kimi yönlerden bütünlük ifade ettiği, bazı açılardan ise farklılıklar…
-
Journal Article
Psikolojik Sağlamlığın Yaşam Doyumu Üzerindeki Etkisinde Dinî Yönelimin Aracı Rolü
Bu araştırma bireylerin psikolojik iyi oluşlarını etkileyen temel değişkenleri anlamaya yönelik olarak psikolojik sağlamlık, yaşam doyumu ve dinî yönelim arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde hızlı toplumsal değişim bireyleri yalnızlık, stres, tükenmişlik, sosyal yabancılaşma…
-
Journal Article
Ahir Zamanın İzinde: Ahmed el-Berbîr’in Risalesinde Kıyamet ve Mehdî
Bu makale, 19. yüzyılın başlarında vefat eden Ahmed el-Berbîr’in Risâle fî’l-Mehdî adlı eserini İslam düşüncesindeki apokaliptik/kıyamete dair yaklaşımlar bağlamında incelemektedir. Osmanlı coğrafyasında yaşanan siyasi krizler, toplumsal çözülmeler ve doğal afetlerin halkın zihin dünyasında kıyamet…
-
Journal Article
İsten: Hıristiyanlık Öncesi Macarlarda Tanrı'nın Doğası ve Yapısı
Bu çalışma, Hıristiyanlık öncesi Macar inanç sisteminde tanrısallığın doğasını ve özellikle İsten kavramının kökenlerini tarihsel, dilbilimsel ve mitolojik bağlamlarda incelemektedir. Araştırma, disiplinlerarası ve fenomenolojik bir yöntemle, erken dönem Macar topluluklarının tek tanrılı, çok…
-
Journal Article
Uluslararası Literatürde Bağımlılık ve Maneviyat Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi
Bağımlılık ve maneviyat araştırmaları, birey ve toplum açısından kritik öneme sahip alanları temsil etmektedir. Farklı disiplinlerde yürütülen bağımlılık ve maneviyat araştırmaları mevcut durumun anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Uluslararası literatürde “maneviyat” ve “bağımlılık” anahtar…
-
Journal Article
Fâtımîler ile Endülüs Emevîlerinin Mücadelesinde Benî Hamdûn Ailesi
Bu çalışma, 4./10. yüzyılda Şiî-İsmâilî Fâtımîler (297-567/909-1171) ile Sünnî Endülüs Emevîleri (138-422/756-1031) arasında gelişen siyasi, askerî ve mezhebî mücadelede Yemen asıllı Benî Hamdûn ailesinin rolüne odaklanmaktadır. Makro düzeyde Fâtımî-Emevî mücadelesinde ittifaklar ve diplomatik…
-
Journal Article
Şehrezûrî’de Burhân Sanatı
Bu makalenin konusunu 13. yüzyıl İslâm filozoflarından Şemseddin Şehrezûrî’nin (öl. 687/1288’den sonra) burhân sanatına ilişkin görüşlerinin analizi oluşturmaktadır. Klasik mantıkta burhân, kesin bilgiye ulaştırması bakımından önemli ve merkezi bir konuma sahiptir. Burhân, kesin ve zorunlu…
-
Journal Article
İhvân-ı Safâ Risâlelerinde Biyolojik Açıdan Tekâmül
Klasik İslâm düşüncesinde tekâmül kavramı, hem kullanım hem de yazınsal anlamda oldukça geniş bir muhtevaya sahiptir. Tamamlanma ve mükemmelleşme anlamlarına gelen bu kavram, zamanla Batı düşüncesinde ortaya çıkan evrim (évolution) terimiyle yer yer ilişkilendirilmiştir. Evrim, genel olarak canlı…
-
Journal Article
Dinî Güfte Mecmuaları Alanını İnşa Etmeye Dönük Bir Çaba : Tasnif ve İsimlendirme
Bir şeyi belirli sınıflara ve takımlara ayırma, düzenleme anlamlarına gelen tasnif kavramı, terimsel manada ilimleri özelliklerine göre sıralamak demektir. İslâm düşünce tarihinde hicrî ikinci asırdan itibaren bir gelenek halini alan ilimler tasnifi, eğitim-öğretimde metodolojik kolaylık sağlamak…
-
Journal Article
Fârâbî’de Faal Aklın Siyasal Fonksiyonu ve Meşruiyetin Ontolojik Temeli
Fârâbî’nin siyaset felsefesi, metafizik ile siyasî düşünceyi birbirine bağlı, karşılıklı olarak temellendiren ve sınırlarını belirleyen bir sistem bütünlüğü içinde ele alır. Bu sistemin merkezinde yer alan faal akıl, ay-altı âlemin düzen ve işleyişinden sorumlu bir ilke olarak görülmekle birlikte…
-
Journal Article
Nazariyat ve Cihetleri: Yalçın Koç'un Felsefe Eleştirisi Bağlamında Bir Çözümleme
Bu makale, Yalçın Koç’un düşünce sistematiğinde merkezî bir kavram olarak konumlanan “nazariyat”ı, kavramın köken anlamı ve Türk-İslâm düşüncesindeki yerini dikkate alarak, onto-epistemik bir çözümleme çerçevesinde yeniden inşa etmektedir. Çalışmanın temel iddiası, nazariyatın Batı dillerindeki…
-
Journal Article
Maneviyat ve Dinin İş Tatmini Üzerinde Etkisi: Endüstriyel Ortamlar Üzerine Nitel Bir İnceleme
Bu çalışma, Türkiye’de endüstriyel üretim sektörlerinde çalışan bireylerin iş deneyimleri üzerinde maneviyatın ve dinin etkilerini incelemektedir. Araştırma, maneviyat ve dinin iş doyumu, algılanan örgütsel adalet ve işle ilgili stresle başa çıkma süreçlerindeki rolünü anlamayı amaçlamaktadır. İş…
-
Journal Article
Suriye Merkezli Dinî Yayınlarda Hadis/ Sünnet Perspektifi: et-Temeddünü’l-İslâmî Örneği
et-Temeddünü’l-İslâmî dergisi, Suriye’de Osmanlı hilâfetinin fiilen sona erdiği ve topraklarının Batılı sömürgeci unsurlar tarafından işgal edildiği zorlu koşullar altında yayın hayatına başlamıştır. Söz konusu dönem, hem işgal yönetimine karşı verilen direnişin yoğunlaştığı hem de milliyetçilik ve…
-
Journal Article
Erken Dönem İslam Tarihinde Mehdîlik: Tarihsel Tipolojiler Üzerinden Bir Analiz
İslam düşünce tarihinde kurtarıcı beklentisinin en somut karşılıklarından biri olan mehdîlik inancı, erken dönem Müslüman toplumlarda, teolojik bir zeminden ziyade, siyasi istikrarsızlıklar, asabiyet kültürü, toplumsal adaletsizlikler ve liderlik arayışları gibi sosyopolitik dinamikler çerçevesinde…
-
Journal Article
Varṇa’dan Hiyerarşi’ye: Modern Dünya Düzeninde Dalitler
Sınıflı toplum anlayışının günümüzde en yoğun ve canlı sayılabilecek örneğini bulabileceğimiz Hindu toplumunun alt tabakasını, hatta dışlanmış ve tamamen dışarıda kabul edilenlerini oluşturan dalitler, tarihsel süreçte her daim ezilen ve yok sayılan bir toplumsal kesimi oluşturmuştur. Toplumda…
-
Journal Article
Nâbî’nin “Bu” Redifli Naatine Bayburtlu Şevket Bilâlî’nin Naziresi
17. yüzyıl divan şairlerinden hikemî üslubun temsilcisi olarak telakki edilen Nâbî’nin (ö. 1124/1712) hac yolculuğu esnasında yazdığı rivayet edilen “bu” redifli naat türündeki gazeli, şairlere ciddi anlamda tesir etmiş bir gazel olmuştur. Türk edebiyatında bu şiir esas alınarak çeşitli nazım…
-
Journal Article
Yeni Dini Hareketler
Yeni Dini Hareketler olarak adlandırılan yeni inanma biçimleri ve yapılanmaları Batı dünyasında uzun zamandan beri tartışılan bir mevzudur. Ancak Türkiye’de söz konusu alan henüz yeni gelişmeye başlamıştır. Toplumsal yapı farklılıklarının bir çıktısı olarak değerlendirilebilecek olan bu görünüm…
-
Journal Article
Tümen Bölgesindeki Tatar Münacatlarında Tema
Bu makalede Rusya Federasyonu’na bağlı Tümen bölgesinden derlenen münacatların tematik incelemesi ele alınmıştır. İtil Bulgarlarının Müslümanlığı kabul ettiği 10. yüzyıldan itibaren İslam inancı bu bölgede kök salmaya başlar. Bu durumun bir sonucu olarak İslam etkisindeki dinî edebiyat da bölgede…