155 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,34 detik · RSS
Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, Iss 55, Pp 57-94 (2025)
ISSN 1302-3543 · İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi · 155 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Tasavvufî Temellere Dayandırılan Enneagramın Tasavvuf Kavramlarından İlâh-ı Mu’tekad, A’yân-ı Sâbite ve Rabbi Has Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Enneagram, insanların sahip olduğu mizaçları (birbiriyle bağlantılı) dokuz evrede değerlendiren, kendini tanımanın da ötesinde gelişim yöntemi sunan sistemin adıdır. Ermeni asıllı ezoterist George Gurdjieff (1866-1946) tarafından kurulan enneagramın kökeni hakkında farklı fikirler öne sürülmüştür…
-
Artikel Jurnal
Rûzbihân-ı Baklî’nin Abherü’l-Âşıkîn Adlı Eserinin Muhtevası Üzerine Bir İnceleme
Rûzbihân-ı Baklî (ö. 606/1209) hicri altıncı yüzyılın önemli mutasavvıflarındandır. Vecd ve cezbesinin fazlalığı ve kendisinden önceki sûfîlere ait şathiyeleri şerh etmesinden dolayı, Şeyh-i Şattâh adıyla meşhur olmuştur. Tefsir, hadis, fıkıh ve özellikle tasavvuf alanında birçok eser telif etmiş…
-
Artikel Jurnal
Makamların Temeli: Yaratılıştan Gelen Kabiliyet
Tasavvufî terbiye, insana şahsiyet inşa etmeyi hedefleyen kendine özgü aşamalara sahiptir ve bu aşamalara "makam" denilmektedir. Bir makamın hakkını vermeden bir sonraki makama geçilemeyeceği ilke olarak kabul edildiğinde makamlarla ilgili olarak, öncelik sonralık durumunun belirtildiği bir…
-
Artikel Jurnal
Mantıku’t-Tayr’da Mi’rac Yolculuğu
Tasavvufî eserlerde kuş sembolü ve kuş dili tabiri derin sırlı manalara işaret etmek için sıklıkla kullanılmıştır. Ferîdüddîn Attâr’ın (ö. 618/1221) yazdığı Mantıku’t-Tayr (Kuş Dili) adlı kitapta tasavvufî sembolizmin görkemli örnekleri sunulmuştur. Eserde semboller aracılığı ile insanın Rabbine…
-
Artikel Jurnal
İbnü’l-Arabî Öncesi Tasavvuf Literatüründe Keşf ve İlham Ayrımı
İslami ilimlerde bilginin kaynağı ve bağlayıcılığı bağlamında her bir ilim dalının kendine has metodolojisi bulunmaktadır. Hicri birinci asırdan itibaren diğer şer’î ilimlerin de temel kaynağı olan tasavvuf, Kur’an ve sünneti sûfîlere mahsus işârî bir yöntemle yorumlamaya çalışmış; böylece…
-
Artikel Jurnal
Hindistan’da Bir Firdevsiyye Şeyhi: Şerefüddin Manyerî
Şerefüddin Manyerî (ö. 782/1381), Firdevsiyye tarikatının bugün Hindistan sınırları içerisinde yer alan Bihâr bölgesindeki güçlü temsilcilerinden biridir. Manyerî’nin tarikat silsilesi şeyhi Necîbüddîn-i Firdevsî (ö. 733/1333) vasıtasıyla Necmeddîn-i Kübrâ’ya (ö. 618/1221) ulaşmaktadır. Bu makalede…
-
Artikel Jurnal
Muhammed Saîd Ramazan el-Bûtî’nin ‘el-Hikemü’l-‘Atâ’iyye: Şerh ve Tahlîl’ Adlı Eseri Bağlamında Tasavvufî Bazı Konulara Yaklaşımı
Ehl-i sünnet âlimlerinden ve İslâm dünyasının önemli simalarından Muhammed Ramazan el-Bûtî (ö. 1434/2013), yaptığı çalışmalarla dikkat çekmiş ve farklı medya platformlarında eğitici roller üstlenmiş yakın zamanımızın önemli bir şahsiyetidir. Sünnî anlayışa sahip olan Bûtî, yazmış olduğu eserler ve…
-
Artikel Jurnal
The Therapeutic Potential of Masnavi Focused Group Study: Stress, Resilience, Life Satisfaction and Sleep Quality
Almost all of today's psychotherapies are based on mindfulness. These therapies were also included in Rumi's Masnavi narrative many years ago. This study is conducted to examine the effect of Masnavi Focused Group Study on coping with stress, psychological resilience, life satisfaction, and sleep…
-
Artikel Jurnal
Sadi Özen ve Daru'l Hazen Dergâhı (1938-2012)
Tasavvuf, çok zengin bir düşünce, hareket ve inanç dünyasıdır. Toplumun bütün katmanlarında varlığını göstermektedir. İslam toplumunda çeşitli sosyal hareketler, gruplaşma ve dayanışma toplulukları, eğitim ve sosyalleşme kurumları gibi çok yönlü fonksiyonlar yerine getirmektedirler. Bu açıdan da…
-
Artikel Jurnal
İzmir’de bir Rifâî-Ma‘rifî Tekkesi: İkiçeşmelik Dergâhı ve Ahmed Kâzım Eymür Efendi (1905-1981)
İzmir’in tarikatlar tarihine bakıldığında en çok dikkat çeken derviş gruplarından biri de Rifâîlerdir. Bu çalışmada Ege Bölgesi’nde son dönem Rifâî meşâyihinden biri olarak Ma‘rifî şeyhi Ahmed Kâzım Eymür Efendi ve İzmir’in kadîm semtlerinden biri olan İkiçeşmelik’te açmış olduğu Ma‘rifî tekkesinin…
-
Artikel Jurnal
Arşiv Belgeleri Işığında Kâzerûniyye’nin Anadolu’daki Varlığı
Kâzerûniyye, X. yüzyılda arif ve muhaddis Şeyh Ebû İshak Kâzerûnî (352-426 h./963-1035 m.) tarafından İran’ın Fars eyaletindeki Şiraz şehrinin bir kasabası olan Kâzerûn’da kurulmuştur. Kâzerûniyye’nin ünü, şeyhinin sağlığında Anadolu, Çin ve Hindistan’a kadar yayılmış olup, bu tarikat kendine ciddi…
-
Artikel Jurnal
Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî’nin Anadolu’nun Sınırlarını Aşan Söyleminde Temel Unsurlar
Pek çok kültür ve medeniyete ev sahipliği yapan Anadolu, milâdî VII. yüzyılda İslam’la tanışmıştır. XI. yüzyıldan itibaren Türklerin yoğun göçüyle oluşan yeni yerleşim alanları ve yerel yönetimler Anadolu’yu önemli bir İslam kültür merkezine dönüştürmüştür. Bu süreçte Irak ve İran’da gelişen…
-
Artikel Jurnal
Tasavvufun Erken Evresindeki Boşlukları Bir Sûfî Portresinden Okumak: Ebû Süleymân ed-Dârânî (öl. 215/830) Örneği
Ebû Süleymân ed-Dârânî (ö. 215/830), tasavvufun yaygınlaşmaya başladığı dönemde yaşamış ve bu yaygınlaşmada aktif rol üstlenmiş bir isimdir. O, 3/9. asırda sûfîler, fakihler ve kelamcılar arasında şiddetlenen krize şehirden sürülerek şahit olmuştur. Öte yandan başta açlık ve korku hakkındaki…
-
Artikel Jurnal
Meclis-i Meşayihin Bulaşıcı Hastalıklarla İlgili Tekkelerde Aldığı Tedbirler
Tarih boyunca insanlığı etkileyen bulaşıcı hastalıklar, özellikle toplu yaşam alanlarında görülmekte ve insan hayatını olumsuz etkilemektedir. Salgınlar; Osmanlı Devleti’nin ictimaî yapısında önemli bir yer teşkil eden ve her kesimden insana ev sahipliği yapan tekke ve zaviyelerde de tehdit edici…
-
Artikel Jurnal
بين الحب الإلهي والحب العذري دراسة في فلسفة الحب الصوفي عند الغوث شعيب
هذه الدراسة تسلط الضوء على العلاقة بين شعر الحب الإلهي عند الشعراء الصوفيين الذين اتخذوا من الحب الإلهي مصدرًا للإشراق، والتجليات الناتجة عن الفناء في المحبوب ودوام ذكره والغيبة عما سواه، وأثر شعراء الغزل العذري والمتيمين من الشعراء الذين عرفوا بالوفاء والإخلاص لمحبوباتهم، مثل مجنون ليلى، وجميل…
-
Artikel Jurnal
Muhammed Fevzi Bâtûmî’nin Zikir ile İlgili Görüşleri
Nakşibendi-Hâlidî meşâyihinden olan Muhammed Fevzi Bâtûmî (ö.1953), Ahmed Ziyâeddîn Gümüşhânevî (ö.1813-1894)’nin halifelerinden olan Şeyh Ömer Ziyâeddîn Dağıstânî (ö.1850-1920)’den icâzet alarak halifesi olmuştur. Üstadından icazeti 1921’li yıllarda almasına müteakip Eyüp’te bulunan Hacı Ali…
-
Artikel Jurnal
İbnü’l-Arabî’nin Siyaset ve İdare Anlayışı
İslâm düşünce tarihinin bir yazın türü de siyaset ve idare ile ilgili yazılan eserlerdir. İslâm düşünürleri bu alanda yüzlerce eser kaleme almış, bu eserler pek çok sultan ve vezir için başucu kaynak eser olmuştur. Bu alanda kendi düşünce sistemine özgün eserler kaleme alan bir düşünür de Muhyiddîn…
-
Artikel Jurnal
İlâhî Bilginin Mahiyeti Konusunda Muhakkik Sûfîlerin Ehl-i Nazara Yönelttikleri Eleştiriler
İlâhî bilginin mahiyeti, Meşşâî, İşrâkî ve Kelâmî gelenekler içinde üzerinde durulan önemli konulardan biridir. İbn Sînâ’nın (ö. 428/1037), ilâhî bilginin mahiyeti hakkındaki görüşleri, özellikle de Hakk’ın eşyaya dair bilgisinin küllî olduğu yönündeki ifadeleri, kendisinden sonra ciddi…
-
Artikel Jurnal
İktisadın İlahiyatından İlahiyatın İktisadına; Modern Dünyanın Krizlerine Mütevazı Bir Merhem 'Sûfîlerin İktisat Anlayışı ve Uygulamaları'
Tanıtım yapılan kitap Dr. Tolga Keskin’in Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri / Tasavvuf Ana Bilim Dalı’nda, Prof. Dr. Vahit Göktaş danışmanlığında 2021 yılında kabul edilen, aynı isimli doktora tezinden üretilmiştir. Kitapta tasavvuf-iktisat ilişkisi kavramlar…
-
Artikel Jurnal
Hacı Bayram Veli’nin Şiirlerinde İnsanın İkilemi
Anadolu tasavvuf geleneğinde günümüzde yadsınamaz derecede önem taşıyan şahsiyetlerden biri de Hacı Bayram Veli’dir. Tasavvufi kurum ve ekoller açısından farklı akisleri olan Hacı Bayram Veli’nin Türk toplumunun ürettiği farklı kültürel enstrümanlarda da etkisinin olduğu görülür. İnsan bağlamında…