124 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,29 detik · RSS
İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Iss 45, Pp 455-484 (2025)
ISSN 1304-1045 · Gençleri Evlendirme ve Mehir Vakfı · 124 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Güncel Bilgi ve Koşullar Çerçevesinde Köpek ile İlgili Hadislerdeki Fıkhî Meselelerin Yeniden Değerlendirilmesi
Hadis kaynaklarında, içinde köpek olan evlere meleklerin girmediğini bildiren, köpek salyasının değdiği kapların yıkanmasını ve köpeklerin itlafını emreden rivayetlerin yanı sıra köpeğin belirli alanlarda kullanılmasına izin veren rivayetler de bulunmaktadır. Fakihler, bu hadisleri farklı açılardan…
-
Artikel Jurnal
Enflasyonist Ortamda Alternatif İfa Yöntemi Olarak Sulh
Altın ve gümüşün rayiç olduğu yüzyıllarda parada ciddi değer dalgalanmaları ve buna bağlı problemler çok yaşanmamıştır. Bilakis kaydi paralara dayalı günümüz ekonomilerinde paranın sürekli değer kaybetmesi en önemli sorunlardan sayılmaktadır. Buna etki eden faktörlerin başında da fiyatlar genel…
-
Artikel Jurnal
Ehl-i Hadîs’in İzlerini Taşıyan Bir Mâlikî Fakihi: Muhammed b. İbrâhim el-Bekkūrî
Günümüz tabiriyle sistematik bir hukuk doktrini şeklinde tanımlayabileceğimiz fıkıh mezhepleri, hukukun gerektirdiği tutarlılık ve ilkesellik arayışlarının bir sonucu olarak zaman içerisinde tabii olarak ortaya çıkan yapılardır. Nasları yorumlama yöntemleri bakımından genellikle ehl-i re’y ve ehl-i…
-
Artikel Jurnal
Sirâceddin el-Hindî ve Risâle fî Mesʾeleti’l-Kefâeh İsimli Eseri: İnceleme ve Tahkik
Bahrî/Türk Memlükler (648-792/1250-1390) döneminde Hanefî kâdılkudâtı olan Sirâceddin el-Hindî’nin (ö. 773/1372) Risâle fî mesʾeleti’l-kefâʾeh isimli eseri, o dönemde Hanefî mezhebinin nikâhta denklik öğretisinde meydana gelen değişimi yansıtan önemli bir fıkıh risalesidir. Hindî’nin Risâle fî…
-
Artikel Jurnal
İslâm Hukukunda Hayvan İstismarı Suçu ve Cezası
Allah, mahlûkatı yaratmış ve yaşam hakkı tanımıştır. İnsanın canını ve malını koruma altına aldığı gibi hayvanatın da varlığını koruma altına almıştır. Bu bağlamda hayvanlara karşı merhametli ve şefkatli olmayı emretmiş; onların dövülmelerini, tutsak edilmelerini, istismar edilmelerini…
-
Artikel Jurnal
Türkiye’de Zekâtın Kurumsallaşması İçin Bir Öneri: Zekât Gözetim Merkezi
Zekât, İslâm’ın beş temel şartından birisidir. Zekâtın kimler tarafından hangi varlıklardan ve ne kadar verileceği ile kimlere dağıtılacağı Kur’an-ı Kerim’de apaçık bir şekilde belirtilmiştir. Hz. Peygamber ilk zamanlarda kendisine verilen zekâtı kendi imkânlarıyla ihtiyaç sahiplerine dağıtırken…
-
Artikel Jurnal
Sakal Kesmenin/Kazımanın ve Bıyık Kısaltmanın Fıkhî Hükmü: Şâfiî Mezhebindeki Yaklaşımlar Üzerine Bir Deneme
Sakal ve bıyığın şekillenmesi etrafındaki tartışmalar günümüze kadar devam edegelmiştir. Bu husustaki görüşleri, genel olarak üç noktada özetlemek mümkündür: a) Sakal kesmek/kazımak haram veya tahrîmen mekruhtur. b) Sakal kesmek tenzîhen mekruhtur. c) Sakal kesmek mubahtır. Hz. Peygamber’in kavlini…
-
Artikel Jurnal
Deliller Bağlamında Hanefî Âlimlerin Usulde Kesinlik Arayışları
Çalışmanın amacı Hanefî usulcülerin nazarında epistemolojik açıdan kat‘î hükme ulaşmanın imkânını, izlenen metodu ve usuldeki sonuçlarını deliller bağlamında ele almaktır. Bu amaçla Hanefî literatürüne bakıldığında şer‘î delillerin Şâri‘’e isnadı bakımından ilim gerektiren (kat‘î) ve ilim…
-
Artikel Jurnal
İslam Hukuku Perspektifinden Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıklarında Pay ve Paya Dönüştürülebilir Tahvillerle Finansman
Girişim sermayesi, ekonomik kalkınmanın ve teknolojik yeniliklerin teşvik edilmesinde önemli bir fonksiyon üstlenmekte olup, özellikle yenilikçi ve yüksek büyüme potansiyeline sahip işletmelerin finansmanında kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarında…
-
Artikel Jurnal
Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar
Hanefî fıkhının temel metinlerinden biri olan el-Hidâye, İmam Burhâneddin el-Merginânî tarafından kaleme alınmış ve tarih boyunca birçok şerh, hâşiye, taʿlik ve tekmileye konu olmuştur. Söz konusu eser üzerine yapılan klasik ve modern literatür birikimi, akademik açıdan önemli olmakla birlikte…
-
Artikel Jurnal
İslam Hukukundaki Şirket Akdinin Yapısal Analizi
İslam hukukunda bir şirket, birden fazla kişinin bir şeyin mülkiyetine sahip olması ve bu kişilerin o şey üzerindeki tasarruf yetkisi olarak tanımlanabilir ve temel olarak üç türü bulunmaktadır. Bunlar ibâha, milk ve akit şirketidir. Şirket akitleri de kendi içinde şirket-i emvâl, şirket-i a‘mâl ve…
-
Artikel Jurnal
Ekonomik Boykotun Meşruiyet Delillerine Dair Bir Deneme
Günümüzde ekonomik boykot, halkların elinde etkili bir pasif direniş aracı olarak öne çıkmakta ve özellikle Müslüman toplumlar tarafından sıklıkla başvurulan bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Başta Filistin meselesi olmak üzere birçok siyasi ve insani kriz karşısında İslam dünyasında boykot…
-
Artikel Jurnal
Mali Değer Bakımından Ayn-Menfaat Denkliği Problemi ve Fıkhî İhtilaflara Etkisi
Fıkıh literatüründeki ayn ve menfaat terimleri etrafındaki pek çok fer‘î ihtilafın bu terimlerin mahiyetine ve hukuki değerine yönelik bazı farklı kabullerin neticesi olduğu görülmektedir. Menfaatin hukuki açıdan mal kabul edilip edilmemesi bu türden bir meseledir. Bunun yanı sıra oldukça önemli…
-
Artikel Jurnal
Cinsiyet ve Adalet Normları Bağlamında Mirastaki Pay Farklılıklarının Fıkhî Analizi
İslâm miras hukuku, kendine özgü bir sisteme sahip olup hem bireysel hakları hem de akrabalık bağlarını gözeten ve bu özelliği ile diğer miras sistemlerinden ayrılan özgün bir yapıya sahiptir. Ancak bu yapının yeterince anlaşılamaması, vârislerin terekeyi paylaşımında adaletin sağlanmadığı yönünde…
-
Artikel Jurnal
Hanefî Mezhebi Açısından Amel-i Ehl-i Medîne’nin Delil Değeri
Fıkıh literatüründe amel-i ehl-i Medîne kavramı, Medîne halkının uygulamalarını ve belirli bir fıkhî meseledeki ittifakını ifade eder. Amel-i Ehl-i Medîne, Mâlikîlerin çoğu tarafından bağlayıcı bir delil kabul edilmiş olup, bazı Mâlikî kaynaklarında esas icmâın Medîne ahalisinin icmâı olduğuna dair…
-
Artikel Jurnal
Mehrin Yoksulluk Nafakasına Alternatif Olabilmesinin İmkânı Üzerine
İslam hukukunda mehir, evlilik akdinin sonucu olarak kadına tanınan ve ekonomik güvence sağlamayı hedefleyen temel bir haktır. Ödeme zamanına göre mehr-i muaccel (peşin mehir) ve mehr-i müeccel (vadeli mehir) olmak üzere iki kategoride değerlendirilen mehir, kadının mali bağımsızlığının önemli bir…
-
Artikel Jurnal
Türk Medeni Kanunu’nda ve Osmanlı Aile Hukukunda Nafaka Uygulamalarının Karşılaştırmalı Analizi
Aile toplumun en küçük birimi olup insanlık tarihi kadar köklü bir kurumdur. Her kültür ve medeniyet aile kurumuyla ilgili kendi değerleri çerçevesinde bir hukuk oluşturmuştur. Aile hukuku eşlerin hak ve sorumluluklarını belirleyen kurallar bütünüdür. Osmanlı aile hukuku İslâm hukuku kaynaklarına…
-
Artikel Jurnal
Abbâsî Veziri Avnüddîn Ebü’l-Muzaffer İbn Hübeyre’nin Fakîhliği ve İhtilâfu’l-Eimmeti’l-Ulemâ Adlı Eseri
Bu çalışma, Abbâsî veziri Avnüddîn Ebü’l-Muzaffer İbn Hübeyre’nin fakîhliği ve İhtilâfu’l-eimmeti’l-ulemâ adlı eseri üzerine bir değerlendirme sunmaktadır. İbn Hübeyre, sadece devlet idaresinde önemli bir konuma sahip bir vezir değil, aynı zamanda İslam hukuku alanında derin bilgiye sahip bir fakîh…
-
Artikel Jurnal
Akitlerden Sonra Fiyatta veya Malın Miktarında Değişiklik: İslam Hukuku Perspektifinden Bir Analiz
Bu çalışmada, bağlayıcı bir akit kurulduktan sonra, tarafların rızaları doğrultusunda fiyatta veya malın miktarındaki değişikliğin mahiyeti ve sonuçları incelenmektedir. Çalışma, klasik fıkıh külliyatında yer bulan bu türden konuları referans alarak, daha sistematik şekilde analiz etmektedir. Bu…
-
Artikel Jurnal
Menkul Varlıklar Bağlamında Para Vakıflarının Fıkhî Meşruiyeti
Bu çalışma, para vakıflarının Hanefî fıkhı içindeki meşruiyet temellerini ve Osmanlı dönemi uygulamalarındaki kurumsal gelişimini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, erken döneme isnat edilen ancak ilk dönem klasik kaynaklarda doğrudan yer almayan Züfer b. Hüzeyl’e atfedilen “nakit…