142 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,29 detik · RSS
Usul İslam Araştırmaları, Iss 43, Pp 89-95 (2025)
ISSN 1305-2632 · İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi · 142 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Mevsûatu usûli’l-fikri’s-siyâsî ve’l-ictimâî ve’l-iktisâdî
Güncel ve toplumsal hadis yorumculuğu günümüzde yapılacak hadis araştırmalarında öncelikli bir konu olarak görünmektedir. Günümüzde hazırlanacak kapsamlı hadis şerhlerinin zamanımızın ihtiyaçları ve meseleleri istikametinde bir tasnife tabi tutulmasının gerekli olduğu açıktır. Hatice Nebrâvî isimli…
-
Artikel Jurnal
Mâtürîdî ile Kâdî Abdülcebbâr’da Semantik ve Teolojik Nazar Sorunu
Kur’an’da “nazar” kelimesi, sadece gözle bakış değil aklın düşünmesi, görünenle görünmeyen arasında bir ilişki kurulması ve sonuç çıkarılmasını ifade eder. Gökler ve yer ile insanın kendi yaratılışı, bazen herhangi bir hayvanın yaratılışı bazen de daha önce yeryüzünde yaşayan insan topluluklarının…
-
Artikel Jurnal
Şâfiî Bir Şârihin Mâlikî Referansları: İbn Hacer el-Askalânî’nin Fetḥu’l-bârî’deki Mâlikî Kaynakları
İbn Hacer el-Askalânî, hicrî 9. asır Memlük Kâhiresi’nde kaleme aldığı Fetḥu’l-bârî’de kendisinden önceki şerh birikimini çok iyi etüt etmiş, telif sürecinde kendisine zengin bir kaynak havuzu oluşturmuştur. Şerhleri/şârihleri referans olarak kullanmakla birlikte gerektiğinde bunların…
-
Artikel Jurnal
Tahtâvî’nin Şiirlerinde Millî Kimlik, Modernleşme ve Dilsel Analiz
Bu çalışma, 19. yüzyıl Mısır'ının önemli şair ve düşünürlerinden Rifâʿa Râfiʿ et-Tahtâvî'nin şiirlerinde modern kimlik inşası, toplumsal dayanışma ve ulusal bilinç temalarını incelemektedir. Özellikle "Mısır'ın Çocuklarıyız", "Mısır'a Ne Oldu?", "Mısır Özlemi" ve "Mısır'da Vatan Sevgisi" gibi…
-
Artikel Jurnal
Sosyal Medyadaki Hadis Karşıtı Söylemlerin Duygu Analizi ile İncelenmesi
Bu çalışma hadis karşıtı söylemlerin çevrimiçi izleyicilerde uyandırdığı duygusal yankıyı nicel olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma evreni olarak, Kur’ân merkezli eleştirel yaklaşımıyla bilinen Caner Taslaman ile geleneksel hadis savunucusu Ebubekir Sifil arasında YouTube’da yayımlanan 3…
-
Artikel Jurnal
İbn Hâleveyh ve İbn Zencele’nin Hüccet Eserleri Bağlamında Kıraat Hüccetlerinin Mukayesesi
İslam’ın ilk yıllarında verilen ahrufu’s-seb‘a ruhsatının etkileri Hz. Peygamber (s.a.v.) döneminden sonra da devam etmiştir. Hz. Osman (r.a.) dönemini takip eden yıllarda ise artık mushaflara uymayan kıraatlerden vazgeçilmiştir. Kıraat ilminin sistemleşmesiyle birlikte de kıraat farklılıkları bazı…
-
Artikel Jurnal
Yapay Zeka (YZ) ile Objektif Bir Tefsir Çeşidi Mümkün Mü?
Kur’an’ın nüzûlünden günümüze kadar anlaşılması ve yorumlanması meselesi üzerine birçok söylem ve fikir beyan edilmiştir. Bu gayretin merkezinde insan aklı, niyeti ve zamanla oluşan kavrayış gücü yer almaktadır. Kur’an’ın açıklanması faaliyetini yerine getiren tefsir ilmi ise bireysel ve toplumsal…
-
Artikel Jurnal
Câhiliye Devri Arap Şiirinde Hac Ritüeli İzleri
Bu çalışmanın konusu Câhiliye devri Arap şiirinde hac ritüeli uygulamalarının izleridir. Problemi ise Câhiliye devri Arap şiirinde ulaşılabilen beyitler çerçevesinde dönemin Arap toplumundaki hac uygulamasının sorgulanmasıdır. Çalışma konusu beyitler, Câhiliye devri Arap toplumunda hac yolculuğunu…
-
Artikel Jurnal
Kur’an’da Hz. Muhammed’in Hak-Batıl Mücadelesinde Uyguladığı Metotlar
Tarih boyunca insanlar, birbirine zıt iki temel yol üzere mücadele etme ile karşı karşıya kalmışlardır. Bu yollardan biri hak, diğeri ise batıl yoldur. Hak ve batıl var oldukça bu mücadele devam edecektir. Allah, peygamberleri ve onlarla birlikte gönderdiği kitaplar aracılığı ile insanları haktan…
-
Artikel Jurnal
Kur’ân-ı Kerîm’in Cem’inde Neshedilen Âyetler Meselesi
Kur’ân-ı Kerîm, Hz. Peygamber vefat ettiğinde yazıya geçirilmiş ancak bir Mushaf haline getirilmemiştir. Bunun bir nedeni vahiy geliş sürecinin devam etmesidir. Bir diğer nedeninin ise nesh olgusu olduğu söylenmektedir. Bu bağlamda Hz. Peygamber’in vefatından önce gerçekleşen son arza’da Kur’ân…
-
Artikel Jurnal
Hinduizm’de Tanrı-İnsan İlişkisinde Temayüz Eden Kavramlar
Tarih boyunca dinler, insan hayatının bir bütünü ve vazgeçilmezi olmuştur. Tanrıya inanç duygusu, ilk insandan günümüze kadar devam edegelmiştir. İnsanın kendisini, çevresini ve doğayı sorgulaması, Tanrı-insan ve insan-evren arasındaki ilişkiyi araştırma çabasına bürünmesi Dünyanın her yerinde, var…
-
Artikel Jurnal
Vehb b. Münebbih Rivâyeti Bağlamında ‘On Emir’
İslami ilimlerin temel kaynaklarından olan Sünnet, hadislerin davranışa dönüşmesi olarak tanımlanabilir. Bu anlamda Hz. Muhammed’e s.a.v. ait olduğu ifade edilen sözlerle birlikte sahâbe ve tâbiûn sözleri de davranış oluşturması bakımından önem kazanarak temel eserlerde yer almıştır. Maktû‘ olarak…
-
Artikel Jurnal
Moğultay b. Kılıç’ın Usûl-i Hadîs Bağlamında İbnü’s-Salâh’a Tenkitleri
Bu makale, İbnü’s-Salâh’ın (ö. 643/1245) Maʿrifetu envâʿi ʿilmi’l-hadîs adlı eserine yönelik eleştirileri ve bu eleştirilerin hadis ilmi üzerindeki etkilerini incelemektedir. İbnü’s-Salâh’ın, hadis usûlü konularını sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele aldığı bu eser, yüzyıllar boyunca hadis…
-
Artikel Jurnal
XIX. Yüzyıl Fakîhi Mısırlı Ahmed İbrâhim Bey’in Hayatı Eserleri ve İslam Hukukuna Katkısı
Ahmed İbrâhim Bey (1874-1945) tarihleri arasında yaşamış modern dönemde İslam Hukuku’nun kanunlaştırma ve Kara Avrupası hukuk sistemine göre fıkıh birikimini düzenleme konusunda Mısır fıkıh ekolünün önde gelen simalarından birisidir. Hayatı boyunca çeşitli medreseler ve yükseköğretim kurumlarında…
-
Artikel Jurnal
Lafzî Müteşâbih İlmi ve Kirmânî’nin el-Burhân fî Müteşâbihi’l-Kur’ân Adlı Eseri
Müteşâbih, mâna yönünden kapalılık ifade eden ve muhkemin karşıtı olan “manevi müteşâbih” ile lafızların benzerliğini konu edinen “lafzî müteşâbih” olmak üzere iki çeşittir. Lafzî müteşâbih, lafız benzerliği olan âyetlerin lafızlarındaki benzerlikleri inceleyen bir ilim olarak erken dönemlerde…
-
Artikel Jurnal
التحديات التي تواجهها مناهج العلوم الإسلامية واللغة العربية في كليات الإلهيات المتعلقة بجودة المخرجات
من المقاصد المهمة التي لا بُدَّ أن يسعى لها المجتمع المسلم إيجادُ عددٍ كافٍ من العلماء والوعاظ وحملة العلم الشرعي الرّبانيين المخلصين الذي بهم يرتفع واجب التكليف الكفائي، وقد تكفَّلت الدُّول الإسلاميَّة بهذا الواجب من خلال إنشاء مؤسسات خاصة تسعى لتأهيل كادر متخصص، والتي من ضمنها كليات الإلهيات…
-
Artikel Jurnal
Sebe Yazıtları Işığında İslâm Öncesi Yemen'de Mabed
İslâm’ın kökeni tartışmaları bağlamında Arap Yarımadası’nın İslâm öncesi durumu, oryantalistler ve Geç Antikçağ araştırmacıları tarafından incelenmiştir. Bu araştırmaların bir odağını Yemen’den kuzeye göç eden kabilelerin inanç ve geleneklerinin de taşındığı tezine dayalı etkileşim iddiaları…
-
Artikel Jurnal
Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu
Bu makalede Necmeddîn et-Tûfî’nin (öl. 716/1316) el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye’sindeki metodu konu edilmiştir. Söz konusu amacı gerçekleştirebilmek için eserden dört örnek seçilmiştir. Bunlar; usule değinmeksizin âyetten anlaşılan manayı zikretme, âyetin izahında hadise ve bağlama…
-
Artikel Jurnal
İslâmî İlimlerin Teşekkülünde Mevâlî'nin Rolü: Emevîler Dönemi, Kûfe Şehri Özelinde Bir İnceleme
Erken dönem İslâm fetih hareketleri ile beraber İslâm toplumunda yerini almaya başlayan gayrı Arap Müslümanları ifade etmek için kullanılan mevâlî kavramı, Emevîler tarihinin en tartışmalı konularından bir tanesini teşkil etmektedir. Mevâlî, Araplar ile kurmuş oldukları “velâ” ilişkisi ile yeni bir…
-
Artikel Jurnal
Kur’ân’ın Anlaşılmasında Hitâbî Dilin Bir Özelliği Olarak Takdîm-Te’hîr Üslûbu: Mü’min Sûresi 46. Ayet Örneği
Kur’ân-ı Kerim’in tarihsel bağlamının yanı sıra metin yapısına ait özelliklerinin bilinmesi, onun anlaşılması ve yorumlanması açısından son derece önemlidir. Çünkü bu metinsel özellikler ilk muhatapların diliyle çok yakından alakalıdır. Bilindiği üzere ilâhî kelamın ilk muhatapları, yazılı kültür…