663 hasil
Menampilkan 1–20 · 1,88 detik · RSS
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica
Scopus
ISSN 1505-9057 · Lodz University Press · 663 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Samotności Autora, czyli samotność jako warunek zaistnienia procesu twórczego
Artykuł zawiera rozważania o znaczeniu zjawiska samotności dla procesu twórczego oraz przegląd utworów literackich i biografii artystycznych pod kątem obecności doświadczenia samotności. Punkt wyjścia stanowią refleksje nad językoznawczymi definicjami zjawiska i próbami kategoryzacji wariantów…
-
Artikel Jurnal
O miejscu poezji w antologii Explorations in Freedom pod redakcją Leopolda Tyrmanda (1970)
W artykule zostały zaprezentowane ustalenia dotyczące zawartości antologii Explorations in Freedom. Prose, Narrative, and Poetry from ‘Kultura’ pod redakcją Leopolda Tyrmanda, wydanej w 1970 roku przez The Free Press we współpracy z The State University of New York at Albany oraz londyńską oficyną…
-
Artikel Jurnal
Emancypantki warszawskie (1898) Teodora Szabłowskiego jako powieść z kluczem
Artykuł dotyczy powieści zapomnianego pisarza Teodora Szabłowskiego Emancypantki warszawskie, wydanej w 1898 roku, skoncentrowanej na środowisku cyganerii artystycznej. Utwór nie był dotąd przedmiotem studiów literackich, co dziwi, ponieważ jest to tak zwana powieść z kluczem: prototypem głównego…
-
Artikel Jurnal
Leopolda Tyrmanda mechanizmy reprodukowania „duszy miasta” w słowie
W felietonie Lesseps życzliwy Warszawie Leopold Tyrmand zaproponował figurę „duszy miasta”. Jak sam twierdził, kategoria ta może być reprodukowana w piosence, obrazie, a co szczególnie istotne w przypadku pisarza – w piśmie. Celem artykułu jest przyjrzenie się obecnym w jego tekstach – między…
-
Artikel Jurnal
Refleksje światopoglądowe w dzienniku Marceliny Kulikowskiej
Artykuł jest próbą przywrócenia postaci Marceliny Kulikowskiej do dyskursu historycznoliterackiego oraz zrekonstruowania jej światopoglądu na podstawie dziennika pisanego przez poetkę od 1894 roku aż do samobójczej śmierci w roku 1910. Autorka w swojej analizie przywołuje oryginalne zapiski z…
-
Artikel Jurnal
Wanda Franciszka Wężyka w (pre)romantycznych kontekstach
Celem artykułu jest omówienie dramatu Wanda. Tragedia w pięciu aktach Franciszka Wężyka w kontekście epoki preromantycznej. Autorka zestawia przywołaną tragedię z Romantycznością Adama Mickiewicza oraz Pamiątką po dobrej matce Klementyny z Tańskich Hoffmanowej, tworząc sieć intertekstualnych…
-
Artikel Jurnal
Historia zapomnianego sukcesu. Livia Quintilla Stanisława Marka Rzętkowskiego
Artykuł rekonstruuje historyczne okoliczności sukcesu jednoaktowego dramatu Stanisława Marka Rzętkowskiego (1843–1897) pt. Livia Quintilla, który prapremierę miał w Krakowie w 1868 roku. Rok później wystawiono go w Warszawie; na scenach stołecznych odbyły się łącznie cztery wystawienia (ostatnie w…
-
Artikel Jurnal
Z pogromu Zofii Niedźwiedzkiej – dramat rodzinny na tle społecznej rewolty
Celem artykułu jest przybliżenie twórczości Zofii Niedźwiedzkiej (pseud. Bohowityn) – urodzonej w 1872 roku na Wołyniu – zapomnianej autorki, która tworzyła prozę ukazującą problemy społeczne przełomu XIX i XX wieku. Omówiono stan badań nad dorobkiem pisarki oraz reakcje ówczesnych na jej dzieło –…
-
Artikel Jurnal
„[…] te moje nieszczęsne sonety” – niedoczytana poezja Tadeusza Boya-Żeleńskiego?
W artykule zaproponowano odczytanie zmarginalizowanej i wczesnej twórczości poetyckiej Tadeusza Boya-Żeleńskiego, zwłaszcza jego debiutanckich sonetów. Lektura utworów Chrystus, Ave Caesar, Marzenie i Pożar ujawnia ich zakorzenienie w przemianach duchowych końca XIX wieku, widocznych w motywach…
-
Artikel Jurnal
Naturalizm w późnych powieściach Zygmunta Kaczkowskiego
Autor artykułu analizuje późną twórczość Zygmunta Kaczkowskiego w kontekście jego skomplikowanej biografii politycznej i literackiej oraz debaty o naturalizmie. Punktem wyjścia jest rok 1866, gdy po oskarżeniach o agenturalną działalność na rzecz Cesarstwa Austriackiego Kaczkowski zostaje skazany…
-
Artikel Jurnal
Kryzys liryzmu i narodziny poezji prozą. Przelotne chmury Szczęsnej
W połowie lat 80. XIX wieku Józefa Cybulska, pisząca pod pseudonimem Szczęsna, opublikowała w tygodniku „Bluszcz” powieść Karta z pamiętnika poety, w dużym stopniu autobiograficzną. Bohater powieści po wydaniu romantycznego tomu lirycznego przeżywa głęboki kryzys twórczy, zwątpienie w sens swojej…
-
Artikel Jurnal
Jakich przemyśleń dostarczył Słownik polskiej krytyki literackiej 1764–1918? Mój komentarz retrospektywny
Artykuł jest luźnym komentarzem do edycji Słownika polskiej krytyki literackiej 1764–1918 pod redakcją Teresy Kostkiewiczowej, Grażyny Borkowskiej i Magdaleny Rudkowskiej, Wydawnictwo UMK, Toruń–Warszawa 2024. Autorka podkreśla – między innymi za Hippolyte’em Taine’em – dwoistą rolę klasycyzmu w…
-
Artikel Jurnal
Józef Chociszewski jako „producent teatralny”
Józef Chociszewski kojarzony jest zazwyczaj z wydawnictwami dla ludu, czasopismami i powiastkami. „Najpracowitszy Wielkopolanin” – jak zazwyczaj go nazywano – mógł też pochwalić się sporym dorobkiem dramatycznym. Tę część twórczości autora badacze zazwyczaj pomijają. Może się to wiązać z niełatwymi…
-
Artikel Jurnal
Krzywda bez szkody (1726) Karola Piotra Sawickiego. Rekonesans
Głównym przedmiotem refleksji niniejszego opracowania jest prezentacja twórczości mało znanego autora Karola Piotra Sawickiego SJ (1661–1733) oraz umieszczenie jego zbioru w kontekście późnobarokowej emblematyki. Jezuita jest autorem cyklu zatytułowanego Krzywda bez szkody (1726), napisanego na…
-
Artikel Jurnal
Wpływ Kroniki Sarmacyey Europskiey Aleksandra Gwagnina na kroniki ukraińskie XVII–XVIII wieku
W artykule wskazano, jakie treści z Kroniki Aleksandra Gwagnina interesowały autorów ukraińskich w wiekach XVII–XVIII i jak wykorzystywali je w swoich dziełach. Już pod koniec XVI wieku w krajach Europy Zachodniej i Środkowej zaczęto zwracać uwagę na dzieło Gwagnina napisane w języku łacińskim pt…
-
Artikel Jurnal
Czy „kroniki” Aleksandra Gwagnina są kroniką?
W artykule podjęto próbę określenia statusu gatunkowego dzieł historycznych Aleksandra Gwagnina. Włosko-polski humanista nie użył terminu „kronika” w oryginalnej łacińskiej wersji. Pojęcie „kronika” pojawia się dopiero w polskim przekładzie Marcina Paszkowskiego, który zapewne intencjonalnie…
-
Artikel Jurnal
Dzieła Aleksandra Gwagnina we francuskich starodrukach i zbiorach bibliotecznych. Przyczynek do badań nad recepcją jego twórczości we Francji (XVI–XVIII wieku)
Od elekcji Henryka Walezego w 1573 roku do trzeciego rozbioru w 1795 roku Rzeczpospolita budziła zainteresowanie francuskich pisarzy. Czerpali oni wiedzę o polsko-litewskim państwie między innymi z kronik odkrywanych przy okazji polsko-francuskich kontaktów dyplomatycznych. Ślady znajomości…
-
Artikel Jurnal
Kronika Gwagnina na tle polskojęzycznych kronik końca XVI i początku XVII wieku – dostępność i czynniki wpływające na kształtowanie się ceny na polskim rynku antykwarycznym
W artykule dokonano przeglądu ogólnohistorycznych kronik polskojęzycznych końca XVI i początku XVII wieku, które były dostępne od 1989 roku na ogólnokrajowych aukcjach antykwarycznych w Polsce. Zidentyfikowano 87 egzemplarzy. Dokładniejszemu opisowi podlegały pozycje kompletne (lub prawie…
-
Artikel Jurnal
Wokół osiemnastowiecznej edycji Kroniki Sarmacyi Europskiej Aleksandra hrabi Gwagnina rycerza pasowanego rotmistrza J[ego] K[rólewskiej] M[oś]ci niegdyś w Krakowie drukowanej (1768) Franciszka Bohomolca
Artykuł porusza problematykę przemian światopoglądowych i kulturowych, widocznych w środowisku stołecznych intelektualistów i reformatorów, które doprowadziły Franciszka Bohomolca do podjęcia pracy nad edycją czterotomowego dzieła Zbiór dziejopisów polskich. Na szczególną uwagę zasługuje potrzeba…