354 results
Showing 1–20 · 1.64 seconds · RSS
جستارهای اقتصادی
ISSN 1735-3300 · پژوهشگاه حوزه و دانشگاه · 354 articles in the index
-
Journal Article Full text
یکپارچهسازی نظام مالیاتی حمایتی؛ راهبرد تحقق پنجره واحد خدمات حمایتی (ماده 31 برنامه هفتم)
مقدمه و اهداف: در کشورهای مختلف برنامههایی حمایتی مختلفی در حال اجراست. نوع ارتباطی که این برنامهها با نظام مالیاتی دارند، بیانکننده رویکرد حاکم بر نظامهای مالیاتی و حمایتی است. برنامههایی را میتوان مالیاتپایه دانست که در آنها نظام حمایتی از کانال نظام مالیاتی هدایت و اجرا شود؛…
-
Journal Article Full text
نقش دینداری اسلامی در تمایل به نوآوری: یک تحلیل مبتنی بر نظریه نهادها
مقدمه: تأثیر دین بر رفتار انسان از گذشته تا امروز همواره مورد توجه بوده است. دین بهعنوان نهادی تأثیرگذار، نقش مهمی در شکلگیری نگرشها به نوآوری دارد؛ اما اطلاعات محدودی درباره تأثیر اسلام بر نوآوری و مکانیسمهای آن وجود دارد. برخی پژوهشها بر محدودیتهای احتمالی نهادهای اسلامی، نظیر کاهش آزادی،…
-
Journal Article Full text
تأمین مالی خارجی (فاینانس) در ایران: آسیبشناسی فقهی و راهکارهای اسلامی جایگزین
بیتردید تأمین مالی پروژههای دولتی از منابع خارجی برای راهاندازی طرحهای زیربنایی نفتی، فولاد، پتروشیمی و بسیاری از صنایع بزرگ و زیرساختی، از اهمیتی بسزا برخوردار میباشد. بخش خصوصی نیز برای توسعه طرحهای خود نیاز به تأمین تجهیزات و اقلامی دارد که با توجه به محدودیت منابع نقدی و تسهیلات داخلی،…
-
Journal Article Full text
ارائه چهارچوبی برای شناسایی و تحلیل الزامات پیادهسازی الگوی مالیات بر مجموع درآمد اشخاص حقیقی در ایران
مقدمه و اهداف: دانش اقتصاد و تجربه کشورهای مختلف گواه این موضوع است که نظام مالیاتی مناسب میتواند افزونبر کاهش فقر و بهبود عدالت اجتماعی، باعث ایجاد درآمد پایدار برای دولتها و کاهش کسری بودجه دولت شود. اما بهدلیل وجود درآمدهای سرشار نفتی در کشور، دغدغه اصلی دولتها بهبود نظام مالیاتی کشور نبوده…
-
Journal Article Full text
نگاهی انتقادی به هماهنگپنداری جستجوی نفع شخصی و تحقق خیر جمعی با بهرهگیری از آراء علامه طباطبایی (ره)
پیشینه و اهمیت موضوع: بحث درباره رابطه نفع شخصی و خیر جمعی یکی از دغدغههای دیرینه در تاریخ دانش اقتصاد و علوم اجتماعی بوده است. از دوران مرکانتیلیستها تا اقتصاددانان مدرن، شاهد نوساناتی پاندولی میان دو دیدگاه اصلی هستیم: گروهی که معتقدند پیگیری نفع شخصی بهطورطبیعی به خیر جمعی منجر میشود (مانند…
-
Journal Article Full text
راهکار اقتصاد اسلامی برای برونرفت از مشکل ناترازی صندوقهای بازنشستگی
اسلام، تأمین اجتماعى را یکی از وظایف اصلی جامعه با محوریت حکومت دانسته که بهپیروى از آن، در ماده 29 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز تصریح و تأکید شده است. سازوکارهاییکه برای تحقق اهداف نظام تأمین اجتماعی در جوامع مختلف ازجمله ایران در نظر گرفته شده، عمدتاً متکی بر نظام بیمهای و در قالب…
-
Journal Article Full text
واکاوی نرخهای پرداختی در زکات و خمس؛ رهیافتی برای نظام مالیاتی ایران
مقدمه و اهداف: نظام پرداختهای اجباری صدر اسلام مشتمل بر انواع پرداختها بوده که هرکدام ویژگیهای خاص خود را داشته است. در این میان زکات و خمس دو پایه مهم برای تأمین مالی هزینهها در صدر اسلام بودهاند که در چهارچوب نرخها و معافیتهای خاصی قرار گرفتهاند. منظور از دوره صدر اسلام بازه زمانی دوران…
-
Journal Article Full text
الگوی تسهیلگر در تأمین مسکن جوانان با استفاده از ظرفیت اوراق مالی اسلامی
مقدمه و اهداف: تأمین مسکن جوانان یکی از مشکلات پیشِ روی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است. با توجه به گرانی زمین و ساختمان، طول دوره انتظار برای خانهدارشدن افزایش یافته است. هماکنون سهم مسکن در مخارج خانوارها بیش از 35 درصد است. با اینکه در قوانین، بانکها و مؤسسات اعتباری مکلف شدند 25…
-
Journal Article Full text
تأثیر برخی سیاستهای اقتصادی بر متغیرهای کلان اقتصاد ایران با تأکید بر نقش زکات؛ یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی نئوکینزی
یکی از چالشهای اساسی در اقتصاد، بیثباتی ناشی از تورم است که بهویژه تحتتأثیر تکانههای طرف تقاضا و عرضه قرار دارد. این پدیده اقتصادی میتواند ارزش واقعی دستمزدها و داراییهای گروههای کمدرآمد را نسبت به گروههای پردرآمد بهشدت کاهش دهد. نابرابری در توزیع درآمد، که ناشی از عوامل متعدد اقتصادی…
-
Journal Article Full text
تأثیر دین اسلام بر توسعه کارآفرینی با در نظر گرفتن نقش تعدیلکننده بانکداری اسلامی مطالعه موردی کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی OIC
مقدمه: در دنیای امروز، کارآفرینی بهعنوان یکی از عوامل کلیدی توسعه اقتصادی و ایجاد اشتغال در کشورهای مختلف شناخته میشود. در این میان، کشورهای اسلامی با چالشهای خاص خود در زمینه کارآفرینی مواجه هستند. برخی از پژوهشگران استدلال میکنند که دین اسلام میتواند مانع توسعه فعالیتهای کارآفرینانه در…
-
Journal Article Full text
ارزیابی دو رویکرد خودبنیان و تلفیقی در روششناسی اقتصاد اسلامی (با تأکید بر دیدگاههای شهید صدر و انس زرقا)
مقدمه و اهداف: در این پژوهش به معرفی و مقایسهی تحلیلی بین دو مدل یا رویکرد مهم در روششناسی اقتصاد اسلامی میپردازیم: 1- رویکرد نخست یک رویکرد خودبنیان و مستقل است که درصدد است علم اقتصاد را بنحو مجزا از منابع اسلامی استخراج کند. 2- رویکرد دوم اقتصاد اسلامی را در گرو تعامل با یافتههای اقتصاد رایج…
-
Journal Article Full text
بررسی بیع کالی به کالی با تأکید بر قراردادهای آتی و استصناع
مقدمه و اهداف: قراردادهای آتی (با مضمون مبادلهی کالا در زمان آینده) و استصناع (با مضمون سفارش ساخت کالا)، دو گونه از قراردادهای پرکاربرد و نوپدید هستند که پژوهشهایی برای تحلیل ماهیت فقهی ـ حقوقی آنها صورت گرفته است و از آن جمله برای تصحیح فقهی آنها، پیشنهاد شده که در قالب «عقد بیع» تنظیم…
-
Journal Article Full text
چالشهای نهادهای مبتنی بر ایمان برای رسیدن به یک جامعه ایمانی و تحلیل رابطه این نهادها و جامعه ایمانی
مقدمه: درحالیکه تحقیقات علوم اجتماعی، فضای دینی و خدمات مبتنی بر دین را تقریباً برای یک قرن نادیده گرفته بودند (بیلفلد و کلیولند، 2014: 443)، در سه دهه اخیر شاهد ظهور دسته جدیدی از بازیگران در عرصه توسعه جامعه بودیم. آنها داوطلبان را سازماندهی میکنند و در قالب ساختارهایی که ایمان به ادیان، رکن…
-
Journal Article Full text
برآورد تأثیر ناترازی نظام بانکی بر نرخ رشد اقتصادی در ایران (رویکرد ARDL)
مقدمه و اهداف: نظام بانکی بهعنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد، نقشی حیاتی در تأمین مالی و پشتیبانی از رشد اقتصادی ایفا میکند. در ایران، ناترازی نظام بانکی که ناشی از عدم تطابق بین داراییها و تعهدات است، بهعنوان یکی از چالشهای اساسی مطرح میشود. این ناترازی میتواند منجر به خلق نقدینگی اضافی شود…
-
Journal Article Full text
واکاوی معناشناختی «عقد مخاطره» و صحتسنجی تقسیم «غرر» به ذاتی و عرضی
مقدمه و اهداف: اصطلاح «عقد مخاطره» عنوانی عام است که در کنار سایر ماهیات حقوقی قرار میگیرد. با بازشناسی انواع ماهیات حقوقی، میتوان یک تقسیمبندی کلی از این اجناس حقوقی ارائه کرد. این تقسیمبندی به تمایز هرچه بیشتر این ماهیات و شناخت دقیقتر آنها کمک شایانی خواهد کرد. همچنین، بعد از بیان این…
-
Journal Article Full text
نظریه بازیها و تعادل نش منفعتطلبانه در برابر تعادل برگ نوعدوستانه در چارچوب رویکرد اخلاقی
مقدمه و اهداف: نظریه بازی بر فرضیات مربوط به ترجیحات بازیکنان و انتظارات متقابل آنها در مورد رفتار دیگران بنیان نهاده شده است. از این مجموعه مفروضات، نظریهپردازان بازی پیشبینیهایی در مورد نتایج بازی و تعاملات بین بازیکنان را انجام میدهند. پایه و اساس این نظریه توسط فن نیومن و مورگنسترن[1]…
-
Journal Article Full text
نگاهی معرفتشناسانه به جامعیت تئوریک نبوغ با استناد به آموزههای الهی، عرفانی و استعلایی
موضوع محوری در این تحقیق انسان در جامعیت مفهومی آن است و از آنجا که هر تحقیق به دنبال یافتن حقیقت است، گاه این هدف به امور حسی و دنیای محسوسات سپرده میشود و شرح و تبیینی از ظواهر بر پایه روابط علی و به حکم قوانین طبیعی صورت میپذیرد که در اصطلاح Demonstration نامیده میشود. شیوهای که بر پایه سنت…
-
Journal Article Full text
تحلیل اثر گسترش ارز دیجیتال بانک مرکزی بر تابآوری اقتصادی
مقدمه: جهانیشدن و دیجیتالیشدن، بهویژه ظهور راهحلهای پرداخت نوآورانه ازسوی شرکتهای فینتک و فناوری بزرگ، مانند پیپال، علیپی، وی چتپی یا لیبرا، بانکهای مرکزی را بر آن داشته است که به ارتقای زیرساختهای سیستم پرداخت و همچنین، مفهوم گستردهتر و ارائه پول فکر کنند. گرایش فرضی به سمت «جامعه بدون…
-
Journal Article Full text
ارائه الگوی جامعهشناختی ابعاد و مؤلفههای شکلدهنده الگوی مصرف اقتصادی از دیدگاه اسلام با تأکید بر سرمایه اجتماعی (مورد مطالعه: شهروندان شهر قم، 1401)
مقدمه و اهداف پژوهش: یکی از چالشهای اساسی در جوامع مدرن، مدیریت الگوی مصرف اقتصادی و تأثیر آن بر توسعه پایدار است. الگوی مصرف اقتصادی بهعنوان شاخصی مهم، نشاندهنده نگرش و رفتار مردم نسبت به منابع و سرمایههای موجود در جامعه است. رفتار نادرست خرید و مصرف مردم، آثار و پیامدهایی دارد که بخش مهمی از…
-
Journal Article Full text
ارائه و تحلیل شبکه مضامین چالشها و راهکارهای پیادهسازی نظارت شرعی در بازار سرمایه ایران
حکمرانی و نظارت شرعی از ارکان بازارها و مؤسسات مالی اسلامی است. نظارت شرعی بازار سرمایه ایران در سال 1386 با تصویب دستورالعمل تأسیس و فعالیت کمیته تخصصی فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار شکل گرفت. این کمیته اقدامات ارزشمندی در راستای انطباق بازار سرمایه با شریعت داشته است؛ ولی همچنان، پیادهسازی…