379 hasil
Menampilkan 1–20 · 1,39 detik · RSS
Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica, Iss 20 (2025)
ISSN 2083-1765 · University of the National Education Commission, Krakow · 379 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Tradycyjne biblizmy i inne frazemy języka polskiego odnoszące się do kobiet
Artykuł podejmuje zagadnienia związane z opisem biblijnego dziedzictwa języka polskiego. Autorka uwzględnia stan badań nad biblizmami zarejestrowanymi w słownikach języka polskiego, zbiorach przysłów i skrzydlatych słów. Na tej podstawie wyodrębnia kilka grup jednostek tematycznie powiązanych z…
-
Artikel Jurnal
Opoczyński słowniczek gwarowy Jana Łosia (1886 r.)
Wśród XIX-wiecznych kolekcji ludoznawczych ważne miejsce zajmują słowniczki gwarowe, w tym charakteryzowany przeze mnie pod względem leksykograficznym słowniczek opoczyński autorstwa Jana Łosia (1886). W artykule przedmiotem opisu jest zarówno jego makro-, jak i mikrostruktura. Słowniczek ten…
-
Artikel Jurnal
Praca pozamedyczna czasu pandemii COVID-19 w świetle koronapolszczyzny
Artykuł dotyczy neologizmów powstałych w czasie pandemii koronawirusa SARS‑CoV-2 związanych z pracą w zawodach pozamedycznych. Stanowi kontynuację wcześniejszych rozważań autorek na temat leksyki dotyczącej pracy służby zdrowia w tym okresie. Analizą objęto słownictwo i połączenia wyrazowe związane…
-
Artikel Jurnal
Dyskursy pamięci lingwistyczno‑kulturowej. Językowy obraz świata a tekstowe obrazy świata (na przykładzie wybranych polskich filmów fabularnych)
W artykule, odwołując się do głównych założeń lingwistyki kulturowej, podejmuję problem „rozsadzania” stabilnego wzorca językowego obrazu świata przez wszechobecne teksty medialne. Stąd też moim zdaniem można dzisiaj mówić o funkcjonowaniu multimodalnego obrazu świata. Przykładem tego zjawiska jest…
-
Artikel Jurnal
Ciałopozytywność, ciałoneutralność – droga do inkluzywnego dyskursu o cielesności
Artykuł prezentuje inkluzywny dyskurs o cielesności w kontekście ruchów body positivity i body neutrality na podstawie analizy postów i komentarzy z hasztagami „ciałopozytywność” i „ciałoneutralność” (z Instagramu i TikToka). Celem jest zbadanie, jak język obu tych ruchów różni się od tradycyjnego…
-
Artikel Jurnal
Tworzonek – czyli o wyrazie niemal zapomnianym przez historię
Artykuł ma na celu zbadanie leksemu tworzonek zanotowanego w XVIII‑wiecznej księdze sądowej wsi Węgrzce Wielkie, w której wyraz ten oznaczał najprawdopodobniej „ser tworzony na tworzydle, twaróg” i był polskim tłumaczeniem łacińskiego cāseus. Analiza składa się z ustalenia znaczenia wyrazu we…
-
Artikel Jurnal
Profesor Irytajło denerwował się bez powodu… Strategie tekstotwórcze służące objaśnianiu znaczeń nazw osobowych w dziecięcej komunikacji literackiej na przykładzie serii opowiadań Humorki Agnieszki Zimnowodzkiej
W artykule opisano strategie tekstotwórcze służące odsłonie znaczeń nazw osobowych z cyklu opowiadań Humorki Agnieszki Zimnowodzkiej adresowanych do dziecięcego odbiorcy. Związki znaczeniowe nazw powiązane ze sposobem ich interpretacji omówiono w płaszczyźnie motywacyjnej i pragmatycznej, pod kątem…
-
Artikel Jurnal
Badanie kohezji jako element oceny dyskursu zaburzonego (na przykładzie dyskursu pacjentów z afazją mieszaną)
Niniejszy artykuł jest próbą usystematyzowania na gruncie polskim wiedzy dotyczącej badania kohezji w dyskursie zaburzonym w odwołaniu do przedstawionej teorii M. Halliday’a i R. Hasan z roku 1976 pt. Cohesion in English. Dokonano przeglądu literatury w określaniu samego pojęcia kohezji oraz jej…
-
Artikel Jurnal
Opis patentowy – gatunek tekstu użytkowego między stylem urzędowym a naukowym
Artykuł prezentuje cechy stylistyczne i gatunkowe opisu patentowego. Ten słabo rozpoznany gatunek użytkowy ze względu na parametry pragmatyczne wypowiedzi należy uznać za wysoko zestandaryzowany tekst urzędowy. Jednak ze względu na wartości i eksponenty językowe i przyjęzykowe widzieć można w nim…
-
Artikel Jurnal
Nowoczesna retoryka funeralna: język reklamy pogrzebowej w kontekście konsumpcjonizmu i globalizacji
W artykule analizie poddane zostały wpływ procesów globalizacyjnych na język reklam przedsiębiorstw pogrzebowych w Polsce. Głównym celem rozważań było ukazanie, jak globalizacja kształtuje retorykę branży funeralnej poprzez adaptację języka perswazji charakterystycznego dla kultury konsumpcyjnej. W…
-
Artikel Jurnal
Typowe błędy językowe w przyswajaniu języka polskiego jako obcego (grupa wschodniosłowiańska)
Celem niniejszego badania jest analiza błędów językowych wybranej grupy osób uczących się języka polskiego jako obcego, których rodzimym językiem jest rosyjski bądź ukraiński. Dodatkowo autorka konfrontuje wybraną klasyfikację błędów językowych z Systemem Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego…
-
Artikel Jurnal
Prozodia semantyczna czasowników w języku polskim i słowackim
Celem artykułu jest wskazanie istnienia zjawiska prozodii semantycznej w polskim i słowackim dyskursie politycznym. Analiza pokazała, że prozodię semantyczną mają w porównywanych językach czasowniki, a ich znaczenie w tekstach politycznych często, choć nie zawsze pokrywa się ze znaczeniem…
-
Artikel Jurnal
Makrostruktura i mikrostruktura wypowiedzi narracyjnych dwujęzycznych bliźniąt – przyczynek do dalszych badań
Celem artykułu jest zaprezentowanie charakterystyki i porównanie kompetencji narracyjnej u dwujęzycznych, polsko‑angielskich bliźniaków. Badanie ulokowano w perspektywie interdyscyplinarnej, ponieważ związane jest z językoznawstwem, glottodydaktyką oraz logopedią. Jego przedmiotem są dziecięce…
-
Artikel Jurnal
Nazwy sprzętów kuchennych w gwarach Krajny. Część I. Przygotowywanie pożywienia
Jednym z (peryferyjnych) subpól tematycznych, sytuujących się w granicach pola kulinaria, są sprzęty kuchenne. Celem artykułu jest kilkupłaszczyznowa – semantyczna, genetyczna, formalna oraz geograficzna – charakterystyka 80 krajeńskich kulinaryzmów, desygnujących dawne i współczesne drobne…
-
Artikel Jurnal
Związek semantyczny między jednostkami leksykalnymi roślina i zwierzę – próba określenia relacji na podstawie analiz leksykograficznych i korpusowych
W artykule przedstawiono próbę sprawdzenia, czy relację semantyczną między jednostkami leksykalnymi roślina i zwierzę można interpretować jako relację opozycji dwuczłonowej. Relację sprawdzano poprzez analizę definicji leksykograficznych zawartych w 10 współczesnych słownikach języka polskiego oraz…
-
Artikel Jurnal
Feminatywa w międzywojennej prasie katolickiej. Przyczynek do dziejów nazw żeńskich w polszczyźnie
Przedmiotem opisu w artykule są nazwy żeńskie odnotowane na łamach międzywojennej prasy katolickiej. Ekscerpcji poddano po dwa roczniki trzech periodyków: „Rodzina Polska” (1929, 1931), „Gazeta dla Kobiet” (1933, 1935) oraz „Kuźniczanka” (1932, 1936). Celem analizy jest konfrontacja ówczesnego…
-
Artikel Jurnal
Wybrane ekspresywizmy osobowe w śląszczyźnie nazywające kobiety niemoralnie prowadzące się
Artykuł prezentuje wybrane ekspresywizmy osobowe występujące w śląszczyźnie i nazywające kobiety niemoralnie prowadzące się. Cel badań stanowiło sprawdzenie, które z wyłonionych jednostek leksykalnych były lub są obecne w polszczyźnie ogólnej i śląszczyźnie oraz w jakich znaczeniach współcześnie…
-
Artikel Jurnal
Napisy hasłowe na sztandarach oddziałów Związku Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II jako znaki regionalnej tożsamości górali
Przedmiotem artykułu są napisy hasłowe na sztandarach oddziałów Związku Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II – komunikaty nacechowane ideologicznie i aksjologicznie, za pomocą których członkowie zrzeszenia akcentują swą kulturową tożsamość. Celem zaprezentowanego badania jest ich…