650 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,06 detik · RSS
جغرافیا و مخاطرات محیطی
ISSN 2322-1682 · Ferdowsi University of Mashhad · 650 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
مقایسه کارایی شاخص‌های VHI و VTCI در پایش خشکسالی کشاورزی استان مرکزی با استفاده از محصولات MODIS
محصولات کشاورزی و مراتع در استان مرکزی تحت تأثیر خشک‌سالی‌ها قرار می‌گیرند . بنابراین پایش خشکسالی کشاورزی با شاخص‌های مناسب از ضروریات است. در این تحقیق برای مقایسه کارایی شاخص‌های سنجش‌ازدوری در ارزیابی خشکسالی کشاورزی، سری‌های زمانی شاخص‌های NDVI و LST 15 ساله سنجنده MODIS ماه مرداد در استان…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
ارزیابی و مقایسه کارایی مدل‌های یادگیری ماشین SVM، ANN و MaxEnt در تهیه نقشه حساسیت زمین‌لغزش آبخیز زیارت، استان گلستان
زمین‌لغزش یکی از خسارت‌بارترین مخاطرات دامنه‌ای در مناطق کوهستانی است. کارایی سه مدل یادگیری ماشین شامل شبکه عصبی مصنوعی (ANN)، ماشین بردار پشتیبان (SVM) و بیشینه آنتروپی (MaxEnt) در تهیه نقشه حساسیت زمین‌لغزش آبخیز زیارت (استان گلستان) ارزیابی و مقایسه شد. با برداشت میدانی GPS، ۱۱۶ نقطه لغزشی ثبت…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
بررسی تغییرات زمانی- مکانی خشکسالی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه با بهره‌گیری از روش تحلیل روند تجربی متقاطع (CETA)
خشکسالی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های اقلیمی مؤثر بر منابع آب و شرایط محیطی در حوضه دریاچه ارومیه است و بررسی تغییرات زمانی و مکانی آن اهمیت زیادی دارد. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات زمانی- مکانی خشکسالی با استفاده از شاخص SPEI و روش تحلیل روند تجربی متقاطع (CETA) طی دوره 1987-2024 انجام شد. داده‌های…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
ارزیابی حساسیت زمین لغزش با استفاده از مدل CRITIC در حوضه آبریز لنبران چای شهرستان ورزقان
تهیه نقشه وقوع خطر زمین‌لغزش، ابزاری اساسی برای فعالیت‌های مدیریت بحران در حوضه های آبریز است. حوضه آبریز لنبران چای در سمت ضلع شرقی رودخانه اهرچای واقع شده است. مساحت این حوضه 8226 هکتار می‌باشد و سرشاخه اصلی رودخانه اهرچای محسوب می‌شود. هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر در وقوع این پدیده و…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تحلیل مکانی - زمانی مخاطرات اقلیمی ناشی از بارش‌های فرین فصل سرد در شرق و شمال‌شرق ایران
در این پژوهش، الگوی مکانی - زمانی شدت، فراوانی و روند بارش‌های سنگین و فوق سنگین در ۱۸ ایستگاه منتخب طی دوره ۱۹۹۵–۲۰۲۴ تحلیل شد. داده‌های روزانه بارش با استفاده از شاخص‌های صدک ۹۵ و ۹۹ بررسی گردید؛ به‌طوری‌که صدک ۹۵ بیانگر بارش‌های سنگین نسبتاً مکرر و صدک ۹۹ نمایانگر رخدادهای بسیار نادر با شدت بالا…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تغییرات فضایی _ زمانی و شناسایی مناطق بحرانی آلاینده دی‌اکسید گوگرد در دامنه جنوبی البرز مرکزی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای
دی‌اکسید گوگرد از آلاینده‌های جوی ناشی از احتراق سوخت‌های فسیلی در نیروگاه‌ها و صنایع است. این آلاینده در ناحیه صنعتی تهران–کرج–قزوین به‌طور قابل‌توجهی مشاهده می‌شود. این پژوهش با هدف تحلیل الگوی فضایی–زمانی SO₂ و شناسایی نواحی بحرانی، با تأکید بر نیروگاه‌ها و مراکز صنعتی، در دوره ۱۳۹۷–۱۴۰۱ انجام…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
نقش ناهنجاری‌های دما و ارتفاع ژئوپتانسیل 500 هکتوپاسکال در رخداد بارش‌های سنگین ایران
در این پژوهش، ناهنجاری‌های گردش جوی مرتبط با رخدادهای بارش سنگین ایران طی دوره 2022-1990 با تحلیل میدان‌های دما و ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال و استفاده از داده‌های بارش روزانه مشاهداتی و شبکه‌ای بررسی شد. ابتدا روزهای با بارش سنگین (صدک 95ام) مشخص و سپس با تحلیل مؤلفه اصلی، الگوهای جوی…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
واکاوی پیشران‌های خشک‌شدن دریاچه ارومیه از منظر حکمرانی آب
دریاچه ارومیه به‌مثابه مهم‌ترین پهنه آبی شمالغرب ایران در طول دهه‌های گذشته، نقشی فراتر از یک اکوسیستم محلی داشته و در پیوند با معیشت، زیست‌پذیری، تعادل محیطی و ثبات اجتماعی منطقه، معنا یافته است. کاهش شدید تراز آب این دریاچه، پیامدهای گوناگونی بر جای گذاشته و آن را به یکی از کانون‌های اصلی…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
بهبود پیش‌بینی مکانی شوری خاک با مدل ترکیبی یادگیری ماشین در مناطق خشک شرق ایران
شوری خاک یکی از مخاطرات عمده محیطی در مناطق خشک است که مستقیماً بر بهره‌وری منابع خاک و آب و پایداری اکوسیستم تأثیر می‌گذارد. این مطالعه با هدف توسعه و بهینه‌سازی یک مدل یادگیری ماشین گروهی برای بهبود پیش‌بینی مکانی شوری خاک و شناسایی عوامل محیطی کلیدی کنترل‌کننده توزیع آن در دشت مه ولات، استان…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تحلیلی بر مخاطرات زیست‌محیطی آلاینده میکروپلاستیک و نقش آن بر سلامت انسان
میکروپلاستیک‌ها، به‌عنوان یکی از آلاینده‌های نوظهور، نگرانی‌های فزاینده‌ای را در زمینه سلامت اکوسیستم‌ها و انسان ایجاد کرده‌اند. این مطالعه با هدف بررسی منابع، پراکندگی، ویژگی‌ها و مخاطرات زیست‌محیطی و بهداشتی میکروپلاستیک‌ها با تاکید بر ایران انجام شده است. پژوهش حاضر به‌صورت مرور نظام‌مند و بر…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
نا‌تقارنی مورفومتریک کوه‌های دنا در امتداد گسل اصلی زاگرس: نقش کنترل‌کننده ساختارهای زیرسطحی بر ناهمواری‌های سطحی
رشته‌کوه زاگرس به‌عنوان یکی از پویاترین کمربندهای کوهستانی جهان، نا‌تقارن مورفولوژیکی آشکاری بین دامنه‌های جنوب‌غربی و شمال‌شرقی خود نشان می‌دهد. این پژوهش با استفاده از مدل رقومی ارتفاعی (DEM) با قدرت تفکیک 5/12 متر، تحلیل کمّی ناهمواری‌های دو دامنه را انجام داده است. بیش از 200 نیمرخ طولی و…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تلفیق دانش مبنا در پهنه‌بندی حساسیت زمین‌لغزش با رویکرد استانداردسازی اوزان مطالعات پیشین (مطالعه موردی: استان مازندران)
پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با روش‌های دانش مبنا، به‌ویژه در مناطق دارای کمبود داده‌های میدانی، از راهکارهای مهم مدیریت مخاطرات است؛ بااین‌حال، نبود سازوکاری علمی برای استانداردسازی اوزان حاصل از مطالعات ناهمگون، چالش اصلی این رویکردهاست. پژوهش حاضر باهدف رفع این شکاف، چارچوب نرمال‌سازی اهمیت نسبی را…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تحلیل پیشران‌های کلیدی اثرات هوشمندسازی بر تاب‌آوری اقتصادی خانوارهای روستایی در مواجهه با تغییرات اقلیمی با رویکرد آینده‌پژوهی (موردمطالعه: شهرستان‌های فردوس، بشرویه و سرایان)
هوشمندسازی روستاها به‌عنوان رویکردی نوین در توسعه زیرساخت‌های روستایی، نقشی کلیدی در توانمندسازی اقتصادی و کاهش آسیب‌پذیری خانوارهای روستایی ایفا می‌کند. از همین رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل کلیدی و پیشران‌های اثرگذار بر تاب‌آوری اقتصادی خانوارهای روستایی در مواجهه با تغییرات اقلیمی انجام‌شده…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
بررسی پویایی جامعه میکروبی خاک در سنین مختلف تاغ‌کاری در اکوسیستم‌های خشک بیرجند، شرق ایران
این مطالعه تأثیر سن تاغ‌کاری بر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و میکروبی خاک در اکوسیستم‌های خشک شهرستان بیرجند، استان خراسان جنوبی را بررسی کرد. نمونه‌برداری خاک در سه سایت با سنین ۳۴ و ۲۶ سال و یک سایت بدون تاغ‌کاری انجام شد. ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی شامل کربن آلی خاک، نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم در…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
ارزیابی عدم قطعیت عمق برف بازتحلیل شده در شمال غرب ایران با استفاده از ERA5-Land و MERRA-2
این مطالعه با هدف ارزیابی دقت تخمین عمق برف توسط دو پایگاه بازتحلیل ERA5-Land و MERRA-2 در شمالغرب ایران (10 ایستگاه همدیدی منتخب) طی یک دوره 2۰ ساله (2004 تا 2023) انجام شده است. داده‌های ایستگاه زمینی از سازمان هواشناسی ایران و داده‌های مربوط به دو پایگاه بازتحلیل از سایت ناسا برای MERRA-2 و…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تحلیل الگوی نیمرخ‌های طولی نرمال‌شده رودخانه در حوضه‌های منتخبِ منشور بَراَفزایشی مکران
نیمرخ‌های طولی رودخانه، از رایج‌ترین شیوه‌های تحلیل واکنش‌های کوتاه‌مدت چشم‌انداز می‌باشند. نیمرخ‌های طولی نرمال‌شده نسبت‌به نیمرخ‌های سنتی، تفسیر آسان‌تری دارند و شکست شیب را برجسته‌تر می‌کنند. افزونه NProfiler امکان نمایش نیمرخ‌های نرمال‌شده و شاخص‌های مرتبط با آن‌ها را فراهم می‌کند. در این…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
بررسی تغییرات زمانی و مکانی آلودگی آب زیرزمینی دشت یزد–اردکان با استفاده از شاخص آلودگی آب زیرزمینی (PIG)
سفره آب زیرزمینی منبع اصلی آب آشامیدنی در دشت یزد-اردکان است که امروزه با گسترش فعالیت های انسانی، ارزیابی کیفی و کمی آن جایگاه ویژه ای در مطالعات منابع آب دارد. یکی از شاخص های ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی، شاخص آلودگی آب زیرزمینی (PIG) است که تلفیقی از پارامترهای موثر بر کیفیت آب می باشد. به…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
ارزیابی فرونشست دشت مرند با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری (InSAR)
این پژوهش با هدف ارزیابی فرونشست زمین در دشت مرند، با تداخل‌سنجی راداری (InSAR) و عوامل مؤثر بر بروز آن انجام شده است. تصاویر راداری در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ نشان داد که نرخ فرونشست در این دشت بین صفر تا حداکثر ۷۴۵/۳ سانتیمتر در چهار سال متغیر بوده و میانگین آن حدود ۷۲۳/۱- سانتیمتر است. فرونشست…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
ارزیابی کیفیت ژئومورفولوژیکی رودخانه نیرچای استان اردبیل با استفاده از روش MQI
هدف از این پژوهش، ارزیابی کیفیت ژئومورفولوژیکی رودخانه نیرچای در استان اردبیل است. به‌منظور دستیابی به این هدف، از روش شاخص کیفیت ژئومورفولوژیکی (MQI)، که مبتنی بر فاکتورهای عملکردی و مصنوعی است و برای سنجش وضعیت و پایداری مورفولوژیکی رودخانه‌ها به‌کار می‌رود استفاده شده است. ابتدا شبکه رودخانه بر…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
چشم انداز آینده بارش پهنه‌های ارتفاعی ایران
هدف این پژوهش پیش‌نگری تغییرات بارش در پهنه‌های ارتفاعی مختلف ایران تحت شرایط تغییر اقلیم جهانی است. برای این منظور داده‌های روزانه بارش ۱۴ ایستگاه سینوپتیک منتخب در پهنه‌های ارتفاعی کشور در دوره ۲۰۱۴-۱۹۸۵ و برونداد تصحیح شده مدل‌های فاز ششم پروژه CMIP6، تحت سه سناریوی انتشار کم (SSP1-2.6)، میانه…