132 results
Showing 1–20 · 0.16 seconds · RSS
پژوهش‌نامه متین
ISSN 2423-6462 · Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution · 132 articles in the index
-
Journal Article Full text
الگوی تحلیلی برخورد با معارضان در جمهوری اسلامی با تأکید بر عملکرد امام خمینی (ره) در قبال سازمان مجاهدین خلق
پژوهش حاضر با هدف تدوین چهارچوبی تحلیلی برای تبیین الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با گروه‌های معارض، با تأکید بر مطالعهٔ موردی سازمان مجاهدین خلق انجام شده است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش توصیفی‑تحلیلی و تکیه‌بر منابع کتابخانه‌ای، سیر تحول رفتاری این سازمان را از مرحلهٔ مخالفت سیاسی…
-
Journal Article Full text
حُبُّ الإطراء در اندیشه سیاسی اسلام: تحلیل دیدگاه امام علی (ع) و امامین انقلاب در چهارچوب نظریه فاصله قدرت
در جوامعی که فاصله قدرت زیاد است، زمامداران بیشتر در معرض پذیرش ستایش‌های اغراق‌آمیز قرار دارند؛ پدیده‌ای که در آموزه‌های اسلامی با عنوان «حُبُّ الإطراء» نکوهیده شده است. این پژوهش با روش توصیفی‑تحلیلی در پی آن است که جایگاه حُبُّ الإطراء در سیره و کلام امام علی(ع)، امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای…
-
Journal Article Full text
تأثیر امضایی یا تأسیسی دانستن خیارات بیع بر مدت‌زمان خیار با تأکید بر آرای امام خمینی (ره)
مسئلۀ فوریت یا تراخی زمان اعمال خیارات بیع، از دیرباز یکی از مهم‌ترین چالش‌های فقه امامیه و حقوق قراردادهای ایران بوده است؛ زیرا تعیین بازۀ زمانی مجاز برای فسخ یا امضای معامله، تأثیر مستقیمی بر امنیت معاملات تجاری دارد. با وجود آرای گسترده درزمینۀ خیارات، تاکنون تأثیر پارادایم «امضایی بودن» بر نحوۀ…
-
Journal Article Full text
جناح‌های سیاسی در جمهوری اسلامی ایران: از آشفتگی نظری تا ناکامی عملی
پس از انقلاب اسلامی ایران، جناح‌های سیاسیِ متناقضی شکل گرفتند که برهیچ ایدئولوژی شناخته‌شده‌ای منطبق نیستند؛ زیرا تکوین آن‌ها حول منافع گروهی، رقابت بر سر منابع و تفسیرهای موقعیت‌مند از اسلام سیاسی شیعی صورت گرفته است و از نظریه‌پردازیِ انحصاری برخوردارنیستند. این وضعیت، همراه با تقلید ناقص از…
-
Journal Article Full text
محرومیت زن از زندگی مشترک در دوران عده به‌مثابه سازوکار مقابله با نقض وفاداری با رویکردی بر دیدگاه‌های امام خمینی (ره)
از احکام طلاق رجعی، حق سکونت زن در منزل مشترک و حرمت اخراج وی از طرف شوهر سابق است؛ مگر در «فَاحِشَه مُبَینَه» که قدر متیقن آن ارتکاب رابطهٔ نامشروع (زنا) است که بارزترین مصداق نقض وفاداری زن به شمار می‌رود. با وجود تصریح قرآن بر حق سکونت مطلقهٔ رجعی و استثنای مذکور، قانون مدنی و قانون حمایت از…
-
Journal Article Full text
تعلیق در انشا و تعلیق در منشأ با رویکردی بر دیدگاه امام خمینی (ره)
تعلیق در عقد، ازجمله مسائل پرچالش در فقه امامیه و حقوق مدنی است که با وجود تفکیک مفهومی میان «تعلیق در انشا» و «تعلیق در منشأ»، معیارهای دقیق صحت و بطلان آن همچنان نیازمند واکاوی بنیادین است. پژوهش پیش‌رو با اتخاذ روش تحلیلی‑انتقادی و با تکیه‌بر منابع کتابخانه‌ای، شامل مهم‌ترین متون فقهی و اصولی…
-
Journal Article Full text
تساوی یا تفاوت دیه زن و مرد با رویکردی بر مبانی امام خمینی(ره)
درزمینۀ تفاوت دیه زن و مرد دو نظریه بیانشدهاست؛ نظر مشهور، تنصیف و دلیل عمدۀ قائلین آن تصریح برخی روایات است. در مقابل، گروهی با تمسک به عدمتصریح قرآن و مخالفت روایات تنصیف با قرآن، اصلعدالتقضایی و کرامت انسانی، به تساوی دیه فتوادادهاند. نگارنده پس از مداقه در دلایل استنادی قائلین هردو…
-
Journal Article Full text
استنباط حکم مدیون معسر از سنت فعلی معصوم (ع) با تأکید بر فتاوای امام خمینی (ره)
در تمامی ادیان و مکاتب و نظام‌های حقوقی، بدهکار موظف به تأدیه بدهی خود است. حال اگر مدیون دچار اعسار و تنگدستی شده و قادر به ادای دین خود نباشد، حکم چیست؟ پژوهش حاضر با روش تحلیلی - توصیفی و با بهره‌مندی از ابزار کتابخانه‌ای، فتاوای فقهای امامیه را ذیل سنت فعلی معصوم (ع) با تأکید بر فتاوای امام…
-
Journal Article Full text
ولایت سیاسی معصومان (ع) از دیدگاه شیعه(با تأکید بر دیدگاه امام خمینی)
از چهار شأن معصومان(ع)- ولایت باطنی، ولایت تکوینی، ولایت در تفسیر شریعت و ولایت سیاسی- این مقاله بر بعد اخیر متمرکز شده است. مشهور فقها و اندیشمندان اسلامی معتقد به نصب الهی در این قضیه هستند. در عین حال، شاهد آرای دیگری نیز هستیم. برخی نیز مسئله احق بودن ایشان برای امامت سیاسی را مطرح کرده‌اند…
-
Journal Article Full text
عدم حجیت علم حسی قاضی مأذون در جرائم حق‌اللهی با تأکید بر دیدگاه امام خمینی (ره)
یکی از مسائل مهم در فقه قضایی مسئلۀ حجیت علم قاضی و گسترۀ آن است؛ به‌ویژه آنکه علم قاضی و نیز دعاوی حقوقی از جهات گوناگونی قابل دسته‌بندی هستند. در دورۀ معاصر با توجه به پیدایش مفهومِ قاضی مأذون و نیز ابهام قوانین موضوعۀ مربوطه، پیچیدگی این مبحث بیشتر شده است. در این نوشتار مسئلۀ حجیت علم ناشی از…
-
Journal Article Full text
کارآمدی و ثبات سیاسی در ایران دهه نود
یکی از اهداف مهم و بنیادین هر نظام سیاسی افزایش کارآمدی است. کارآمدی از عوامل ایجاد رضایت‌مندی عمومی به شمار می‌رود و از این طریق در افزایش ثبات سیاسی تأثیر می‌گذارد از سوی دیگر ثبات سیاسی نیز موجب بیشینه کردن کارآمدی است. اندیشمندان و جامعه شناسان سیاسی مهم‌ترین کارکرد نظام سیاسی را افزایش کارآمدی…
-
Journal Article Full text
نگاه ادبی-فقهی امام خمینی به آیه 222 سوره بقره
مسئله حیض فروع متعددی دارد. یکی از این فروع جواز یا عدم جواز وطی پس از انقطاع خون و پیش از غسل است که کاملاً مورد ابتلای مردان و زنان جامعه است. خوشبختانه در قرآن آیه 222 سوره بقره این مسئله مطرح‌شده و حکم آن بیان گردیده است. لکن اختلاف در قرائت فعلِ «یَطْهُرْنَ» در آیه منشأ اختلاف فهم و فتوای…
-
Journal Article Full text
مالیت سنجی رمز ارزها با تأکید بر مبانی امام خمینی(ره)
امروزه رمز ارزها به‌عنوان نوع جدیدی از پول، کانون توجه سرمایه‌داران خرد و کلان قرارگرفته و بخش قابل‌توجهی از مبادلات را به خود اختصاص داده‌اند. نوظهور بودن این نوع پول‌ها و ابهامات متعددی که در مورد ماهیت آن‌ها وجود دارد، جامعه را در نوع برخورد با آن دچار سردرگمی و تردید کرده است. یکی از مهم‌ترین…
-
Journal Article Full text
بیع حق در حقوق ایران و فقه امامیه با رویکردی به نظر امام خمینی (ره)
این مقاله به بررسی امکان قرار گرفتن «حق» به‌عنوان مبیع در عقد بیع می‌پردازد. باوجود تعریف ماده ۳۳۸ قانون مدنی ایران از بیع به‌عنوان «تملیک عین به‌عوض معلوم» که برگرفته از دیدگاه مشهور فقهای امامیه است، نیازهای نوین زندگی و توسعه حقوق غیرمادی (مانند سرقفلی، حق تألیف و سهام) بازنگری در این تعریف را…
-
Journal Article Full text
معیارهای سنجش «دریافت‌های عارفانه» در منظومه عرفانی امام خمینی (ره)
سنجش درستی و نادرستی گزاره‌های مطرح‌شده در هر علم و ارائه ملاک‌ها و معیارهایی برای سنجه، از دغدغه‌های مهم دانشمندان علوم مختلف است. در علم عرفان، این دغدغه در همۀ گزاره‌های عرفانی، به‌ویژه در گزاره‌های شهودی وجود داشته است، عرفان نیز همانند سایر علوم، برای فهم صدق و خطای گزاره‌ها و…
-
Journal Article Full text
ولایت پژوهی امام خمینی (ره) بر پایۀ هستی‌شناسی عرفانی با تأکید بر مراتب ولایت عرفانی در قوس نزول و صعود هستی
مقاله حاضر به بررسی مفهوم ولایت عرفانی از منظر امام خمینی با تمرکز بر مراتب آن در قوس نزول و صعود می‌پردازد. این پژوهش که با روش کتابخانه‌ای و با مطالعه آثار عرفانی امام خمینی انجام‌شده، ضرورت خود را در تبیین نظام هستی‌شناسی عرفانی ولایت با تأکید بر این دو قوس می‌داند که در پژوهش‌های معاصر کمتر…
-
Journal Article Full text
جایگاه حفظ و حراست از تمامیت سرزمینی کشور در فقه و نظام حقوقی ایران با تأکید بر نظر امام خمینی (ره)
امروزه، حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور‌ها به‌عنوان یک اصل در حقوق بین‌الملل موردتوجه و تأکید قرارگرفته است. حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های جهانی به همراه قوانین اساسی کشور‌ها همه بر اصل «احترام به تمامیت ارضی» تأکید می‌کنند؛ بااین‌حال تکثر قومی و مذهبی در اغلب کشور‌های جهان و همچنین نقش محوری…
-
Journal Article Full text
بازخوانی ادله شرطیت «قدرت بر تسلیم مبیع» با تأکید بر نظر امام خمینی (ره)
عوضین در عقد بیع داراى شرایط خاصی است. «قدرت بر تسلیم» ازجمله شروطی است که فقهای امامیه ذیل شروط عوضین از آن سخن گفته‌اند؛ اما باوجوداینکه قریب به‌اتفاق فقهای امامیه این شرط را ذکر کرده‌اند، لکن به نظر می‌رسد به ادله‌ای که برای این شرط بیان‌شده است، اشکالات جدی وارد است؛ بنابراین با توجه به…
-
Journal Article Full text
رابطه مؤلفه‌های گفتمان انقلاب اسلامی و مردم‌سالاری دینی با توسعه سیاسی
انقلاب‌ها به دلیل ماهیت تأسیسی خود، در پی استقرار نظم سیاسی جدیدی هستند. انقلاب اسلامی ایران نیز با ارائه گفتمانی نوین، کوشید الگویی بدیل برای توسعه سیاسی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی ارائه دهد. پرسش اصلی این تحقیق آن است که مؤلفه‌های محوری گفتمان انقلاب اسلامی چگونه می‌توانند در شکل‌دهی و تقویت توسعه…
-
Journal Article Full text
مفهوم منفعت عمومی در ادبیات متفکران مشروطه: مطالعه موردی روزنامه قانون
مفهوم «منفعت عمومی» یکی از مفاهیم نوین در ادبیات سیاسی دورۀ مشروطه است که مشروطه‌خواهان تلاش کردند آن را در چهارچوب گفتمانی خود تبیین و کاربردی کنند. این مفهوم نقش مهمی در توسعه مدرنیته، استقرار حکومت قانون و نقد استبداد فردی داشت و برخلاف مفاهیم ثابت و ذاتی، معنا و ارزش آن بسته به شرایط اجتماعی،…