160 results
Showing 1–20 · 0.17 seconds · RSS
حکمت سینوی
ISSN 2538-5275 · Imam Sadiq University · 160 articles in the index
-
Journal Article Full text
درک درک حسی (آگاهی مرتبه دوم) و خودآگاهی بدنمند در نظریه ابنسینا
ابنسینا در مواردی تصریح میکند انسان نحوهای ادراکِ بدنمند از خود دارد؛ چنانکه خویشتن را نه برهنه، بلکه همراه، پوشیده و پیوسته به بدن درمییابد. این نگاه با نظریه او درباره خودآگاهی ناهمساز مینماید، زیرا خودآگاهی نزد وی، بویژه در تجربه فکری انسان معلق، ادراکی ابتدایی، بیواسطه، بیقید وشرط و…
-
Journal Article Full text
بررسی تطبیقی اندیشۀ فارابی و ابنسینا دربارۀ نقش اجتماع در سعادت انسان
سعادت بهعنوان غایت نهایی حیات انسانی از بنیادیترین مسائل فلسفه اسلامی است. فیلسوفان مشاء با الهام از میراث یونانی و تکیه بر مبانی معرفتی و دینی اسلام، کوشیدهاند تا نسبت فرد، اجتماع و سعادت را عقلانی و نظاممند تبیینکنند. در این میانْ فارابی و ابنسینا بهعنوان دو چهرة شاخص این مکتبْ هریک در…
-
Journal Article Full text
مناقشة ابوریحان بیرونی و ابن سینا دربارة کون و فساد افلاک: تحلیلی روششناختی از مرز تجربه در پارادایم ارسطویی
در مقالة پیشِرو هدف ما بررسی یکی از پرسش و پاسخهایی است که دربارة کون و فساد افلاک بین ابوریحان بیرونی و ابنسینا ردّوبدل شدهاست. در این پرسشْ بیرونی با انگیزههایی علمی (نه فلسفی یا الهیاتی) در این دیدگاه غالب ارسطویی مناقشه میکند که مطابق آن، آسمان و عالم فوقالقمر کون و فساد نمیپذیرد. این…
-
Journal Article Full text
همسنجی اضطراب مرگ از دیدگاه ابنسینا و اروین یالوم
به اضطراب مرگ بهعنوان یکی از بنیادیترین اضطرابهای انسانیْ هم در فلسفه و هم در روانشناسیْ توجه شدهاست. این پژوهش با هدف مقایسة دیدگاه ابنسینا، فیلسوف و طبیب برجستة اسلامی، و اروین یالوم، رواندرمانگر اگزیستانسیالیست معاصر، به تحلیل علل و ماهیت و راهکارهای درمانی اضطراب مرگ میپردازد. روش…
-
Journal Article Full text
تحلیلی بر مفاهیم موجّهاتی ضرورت و دوام در آثار ابنسینا
مفهوم ضرورت در فلسفه و منطق ابنسینا یکی از مسائل بنیادین است که بهدلیل پیچیدگیهای منطقی و هستیشناختیْ نیازمند بررسی دقیق است. ابنسینا در آثار خود، بهویژه «الشفاء» و «الاشارات والتنبیهات» تعاریف و تقسیمبندیهای متفاوتی از ضرورت ارائه داده که با دیدگاههای ارسطو و فارابی پیوند دارد، اما با…
-
Journal Article Full text
فلسفة ابنسینا در مواجهه با شریعت
بررسی نسبت دین و فلسفه در اندیشة فیلسوفان مسلمان بهویژه ابنسینا، از مباحث بنیادین فلسفة اسلامی بهشمارمیرود. ابنسینا با تکیه بر عقلگرایی ارسطویی، عقل را مبنای نهایی در کشف حقیقت میداند و براساس آن ساحتهای وجود و معرفت را سامانمیدهد. مقالة حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایة منابع…
-
Journal Article Full text
واکاوی نقش یقین عقلانی و تصدیق ایمانی در ایجاد اراده در سلوک عارفانه؛ تحلیلی براساس اندیشههای ابنسینا
ابنسینا «اراده» را بهعنوان اولین و بنیادیترین مرحله در سیروسلوک عرفانی معرفیمیکند. تحقق سیروسلوک که از افعال اختیاری انسان محسوب میشود، منوط به «اراده» است. این اراده زمانی شکلمیگیرد که نفس پس از ادراک یک شیء و تصدیق به منافع آن، به اجماع و تصمیم برسد. در مسیر سلوک عرفانی نیز هنگامی اراده…
-
Journal Article Full text
تأثیر مزاج بر مبادی فعل اختیاری و راهکارهای تعدیل آن از دیدگاه ابنسینا (با تأکید بر مزاج صفرا)
ابنسینا با تلفیق حکمت مشاء و طب سنتیْ نظامی یکپارچه برای تبیین فعل اختیاری انسان طرحکردهاست. از نگاه او مزاج بهعنوان پایة جسمانی نفس بر تمام مبادی فعل اختیاری اثرمیگذارد. از میان مزاجها، مزاج صفرا (در حالت اعتدال) سرعت در درک مصالح و مفاسد امور، شجاعت و ارادة قوی و نیز خستگیناپذیری را به…
-
Journal Article Full text
نسبتسنجی حکمت عملی و علومانسانی با تکیه بر دیدگاههای فارابی
یکی از راهکارهای پیشنهادی برای تولید علومانسانی اسلامی، بهرهگیری از حکمت عَملیست. ازنظرِ برخی حکمت عملی همان علومانسانی است که در دوران جدید گسترش و پیشرفتکردهاست. با توجه به اندیشههای فارابی بهنظرمیرسد گرچه شاید حکمت عملی در موضوع و مسائل با علومانسانی شباهتهایی داشتهباشد، حداقل…
-
Journal Article Full text
نقدی بر مبادی تصوّری صورتبندی برهان صدّیقین سینوی در نجات
در این پژوهش، مبادی تصوّریِ صورتبندی منطقی برهان صدّیقین ابنسینا در کتاب نجات بهکمک منطق محمولات مرتبهاوّل، ذیل دو مقالة رنجبر و همکاران بازخوانی انتقادی شدهاست. نگارنده معتقد است مبادی تصوّری برهانـ ازجمله مفاهیم وجود، وجوب، امکان، علیت و سلسله علّیـ نیازمند تحلیلی عمیقتر است. در تحلیل…
-
Journal Article Full text
کاربست استعارههای مفهومی در نفسشناسی ابنسینا
استعارههای مفهومی برخلاف نگاه سنتی و کلاسیک که صرفاً به حوزة ادبی و بلاغی محدود میشدند، در نگاه معاصر قلمرویی گسترده یافتهاند. امروزه استعارة مفهومی بهعنوان ابزاری ارزشمند نقش مهمی در شناخت حقایق و امور انتزاعی ایفا و فهم مباحث پیچیده را برای عموم آسانتر میکند و به مدرس و یادگیرنده کمکمیکند…
-
Journal Article Full text
معرفی و بررسی تحلیلی شرح قصیدة عینیّة (روحیه) ابنسینا تألیف مُصَنِّفَک شاهرودی بسطامی، براساس نسخ خطی این اثر
معرفی و بررسی تحلیلی یکی از شروح مهم و گمنام قصیدهٔ عینیّهٔ ابنسینا، اثر «شیخ علی بن مجدالدین محمد» مشهور به مُصَنِّفَک شاهرودی بسطامی (متوفای ۸۷۵ ق) موضوع پژوهش حاضر است. او که از احفاد و نوادگان فخرالدین رازی است، در علوم مختلفی ازجمله ادبیات عرب، فقه، کلام، تفسیر و عرفان تبحر داشت. وی شرح مذکور…
-
Journal Article Full text
Comparison of Ibn Sina's and Jung's Opinions on the Issue of Self-knowledge and Acceptance of Suffering
Self-awareness is one of the most important issues that philosophers and psychologists have addressed throughout history with different approaches. Man suffers from the feeling of being disconnected from his own soul; therefore, some of his behaviors are an anxious escape from his inner world…
-
Journal Article Full text
The Principle of Causality and Its Place in the Philosophy of Avicenna and Sadra's Wisdom
The issue of causality and the question of why things happen are among the first issues that have made every thinker ponder. Avicenna and Mulla Sadra, as two philosophers committed to the principle of causality, have dealt with this issue in detail. Avicenna justifies and explains the principle of…
-
Journal Article Full text
Distinction between Existence and Essence; A study in Bahmanyar's Thought
The issue of the distinction between existence and essence is one of the most important topics in the Islamic philosophical tradition. Farabi and Avicenna have played an undeniable role in the formation of this issue. Among the philosophers after Avicenna, there has been a difference of…
-
Journal Article Full text
A Comparative Pathology of the Family from the Perspectives of Peripatetic Philosophy and Parsons' Functionalism
The trajectory of family transformations in the modern world indicates fundamental changes in its patterns and functions, a trend that appears to be weakening the institution of the family. Consequently, family pathology has established itself as an important field within family studies. This…
-
Journal Article Full text
The Printaphysics of the Flying Man: A New Reading of Avicenna’s Rationalistic Philosophy in al-Ishārāt wa-l-Tanbīhāt
This paper offers a new reading of Avicenna’s al-Ishārāt wa-l-Tanbīhāt. It argues that this work, despite its brevity, is not a mere summary of Avicenna’s philosophy but rather his attempt to present a distinctive “pre-physics” or a purely rational metaphysics. In al-Ishārāt, Avicenna deliberately…
-
Journal Article Full text
On the Equivocality of the Divine Attributes of Will, Life, and Power: A Critical Examination of Ibn Sīnā’s Perspective
In his explanation of the divine attributes—particularly the three attributes of will, life, and power—Ibn Sīnā regards these attributes as meaningful and makes a serious effort to clarify their sense. Nevertheless, the structure of his analysis leads to the conclusion that, with respect to these…
-
Journal Article Full text
Revisiting the Concept of Ittifāq (Chance) in Peripatetic Philosophy on the Basis of Fayż Lāhījī’s Views
The concept of ittifāq (chance) in Islamic philosophy—particularly within the Peripatetic (mashshāʾī) tradition—has been the subject of careful philosophical investigation. Fayż Lāhījī, by returning to the views of Aristotle and Avicenna, takes a critical stance against the interpretations of later…
-
Journal Article Full text
Political Naturalism: A Reading of Avicenna’s Political Philosophy in Light of Aristotle’s Thought
Political naturalism is a foundational approach in Aristotle’s political philosophy, manifested through three principal doctrines: the political nature of human beings, the natural existence of the political community, and the natural precedence of the political community over individuals. These…