148 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,21 detik · RSS
Tefsir Araştırmaları Dergisi
ISSN 2587-0882 · Ali Karataş · 148 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
منهج أحمد القرماني (ت. 971/1564) في بيان الجوانب اللغوية والبلاغية في تفسيره: سورة آل عمران أنموذجًا
تتناول هذه الدراسة منهج المفسر العثماني أحمد بن محمود القرماني (ت. 971/1564) في توظيف الأدوات اللغوية والبلاغية في تفسير القرآن الكريم، من خلال دراسة تطبيقية على نماذج مختارة من آيات سورة آل عمران. وتبرز إشكالية الدراسة في تتبع الكيفية التي تعامل بها المفسِّر مع التراكيب النحوية المعقدة والأساليب…
-
Artikel Jurnal
İşârî Tefsirlerde Âyetlere Dilbilimsel Yaklaşımlar: Letâifü’l-işârât Örneği
Kur’an’ın Arapça bir kitap oluşu onun bu dilin verileri çerçevesinde yorumlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu zorunluluk hemen her tefsirde âyetlerin Arap dilinin verileriyle yorumlanması ile sonuçlanmıştır. Arap dilinin Kur’an yorumundaki önemi sebebiyle Garîbu’l-Kur’ân, Meʿâni’l-Kur’ân…
-
Artikel Jurnal
Mu‘tezilî Tefsir Geleneğine Eş‘arî Bir Müdahale: Fahreddin er-Râzî’nin Zemahşerî Eleştirisi
Bu çalışma, ez-Zemahşerî’nin el-Keşşâf’ı ile er-Râzî’nin Mefâtîḥu’l-Ğayb’ı arasında geçen yoğun düşünsel tartışmayı konu edinmektedir. İnceleme, yalnızca bu iki müfessirin ayet yorumlarını karşılaştırmakla kalmayıp, arka plandaki kelâmî, mezhebî ve yöntemsel farklılıkları da ortaya çıkarmayı…
-
Artikel Jurnal
Mekkî-Medenî Terminolojisinde Kurucu Bir Metin: İbn Habîb en-Nîsâbûrî'nin (ö. 406/1016) et-Tenzîl ve tertîbuhu Risâlesi
Kur’ân-ı Kerîm’in yirmi üç yıla yayılan tedricî nüzûl sürecini anlamlandırma çabası Mekkî-Medenî bilgisinin tefsir ilminde merkezi bir çerçeve olarak teşekkül etmesini sağlamıştır. Bu bağlamda ça-lışma, Nîşâbur tefsir ekolünün önemli temsilcilerinden biri olan İbn Habîb en-Nîsâbûrî’nin (ö…
-
Artikel Jurnal
16. Yüzyılda Yazılan Tefsirlerden Mucîruddîn Uleymî’nin Fethu’r-rahman Adlı Tefsirinin Mukaddimesi Üzerine Monografik Bir İnceleme
Hanbeli fakihi ve ünlü tarihçi Ebü’l-Yümn Mucîruddîn el-Uleymî (öl. 928/1522), otuz yılı aşkın süre Kudüs kadılığı yapmıştır. Onun kaleme aldığı eserlerden biri olan Fethu’r-rahmân fî tefsîri’l-Kur’ân, Hicrî 10. (Miladî 16.) yüzyılın başlarında telif edilmiş kıymetli bir çalışmadır. Bu eser…
-
Artikel Jurnal
Tefsir Literatüründe Dilbilimsel Metot: Şinkîtî’nin Edvâʾü’l-beyân Adlı Tefsiri Örneği
Tefsir literatürüne bakıldığında, dilin büyük bir öneme sahip olduğu ve metinlerde yoğun bir mevcudiyet sergilediği ortaya çıkmaktadır. Tefsir çalışmalarında, daha çok dilsel kullanımların ve sorunların ele alınış biçimine odaklanılması, Kur’ân tefsirlerinde takip edilen dilbilimsel metodun ortaya…
-
Artikel Jurnal
Mekkî b. Ebî Tâlib’in Sahih Kıraatlere Yönelik Eleştirileri
Bu çalışma, Mekkî b. Ebî Tâlib’in el-Keşf ʿan vücûhi’l-kırâʾâti’s-sebʿ adlı klasik eserinde yer alan sahih kıraatlere yönelik eleştirilerini sistematik biçimde inceleyerek, literatürde çoğu zaman göz ardı edilen Mekkî’nin eleştirel yöntemi hakkında daha kapsamlı bir perspektif sunmayı…
-
Artikel Jurnal
Erken Dönem Tefsir Tarihinde Muhammed b. Sâib el-Kelbî’nin İzleri: Taberî’nin Câmiʿu’l-beyân’ı Üzerine Bir İnceleme
Muhammed b. Sâib el-Kelbî (ö. 146/763), erken dönem tefsir tarihinin önemli şahsiyetlerinden biridir. Tefsir, tarih ve ensâb alanlarındaki şöhretine rağmen ehl-i hadis tarafından yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. Ancak Kelbî’ye ait nakiller, tefsir literatüründe belli bir kabul görmüş ve…
-
Artikel Jurnal
Bağlamın Sınırlayıcılığı Meselesinin Tefsir ve Te’vil Ayrımı Çerçevesinde Analizi
Yakın dönem tefsir çalışmalarında dikkat çeken yeni gelişmelerden biri, bağlamın önemine vurgu yapılmasıdır. İlim geleneğimizdeki siyâk yerine kullanıldığı anlaşılan bağlam teorisinde anlam, kesin sınırlar içine alınmakta, bağlamın sağladığı anlamın dışına çıkılması bazı müelliflerce hatalı…
-
Artikel Jurnal
Kırâat-ı Aşereye Lafzi Uygunluk Bakımından Hz. Peygamber (s.a.s) Hanımlarına Nispet Edilen Kırâatler
Hz. Peygamber’in (sav) vahyi idrak ve tebliğine ilk muhatap, hanımı Hz. Hatice (ra) olmuştur. Kur’an-ı Kerim’in nüzulü boyunca ve sonrasında Hz. Peygamber ailesi, vahyin pratiği, aktarımı ve muhafazasında öncü sahabedendir. Mushaf olarak toplanan Kur’an-ı Kerim’in ilk muhafızı, Hz. Peygamber’in…
-
Artikel Jurnal
Kur’an Tilâvetinde Güncel Problemler: Melodik Aşırılık, Tecvid İhlalleri, Vakf-İbtidâ ve Vurgu Hataları
Bu makale; Kur’an tilâvetinde günümüzde yaygınlaşan hem ilmî hem de estetik açıdan sorun teşkil eden yanlış uygulama ve algıları sistematik bir şekilde tespit etmeyi, bu hataların sebeplerini analiz etmeyi ve doğru tilâvetin temel ilkelerini hatırlatmayı amaçlamaktadır. Çalışma tilâvet geleneğini…
-
Artikel Jurnal
Yapay Zekânın Rivayet Ağırlıklı Tefsir Metinlerini Anlama ve Meal Oluşturma Yetkinliği Üzerine
Klasik tefsir geleneğinde rivayet merkezli açıklamalara dayanan çok sayıda eser telif edilmiştir. Bu eserlerde âyetlerin lafzî anlamları aktarılmakla birlikte Hz. Peygamber, sahâbe, tâbiûn nakilleri ile sebeb-i nüzûl rivayetleri kullanılarak açıklamaların zenginleştirildiği görülmektedir. Kur’ân’ın…
-
Artikel Jurnal
Tefsir Tarihi: Mahiyet Soruşturması ve Tanım Denemesi
Bu çalışma “Tefsir tarihi nedir?” sorusu ekseninde bir inniyet/mahiyet soruşturmasıdır. Elbette mahiyet soruşturmaları, ilgili olduğu konular hakkında birtakım kuşkuların var olduğunu düşün-dürür ki mahiyeti tartışılan şeyin varlığı, bu kuşkuların başında gelir. Bu yüzden bu çalışmanın sorguladığı…
-
Artikel Jurnal
Kazan’da Yayımlanan Bir Kur’an Tercümesinin Mûsâ Cârullah’a Aidiyeti
Bu çalışma, 2010 yılında Kazan’da Mûsâ Cârullah Bigiyef’e (1875-1949) nispet edilerek yayımlanan Kur’an tercümesinin gerçek müellifinin tespit edilmesini ele almaktadır. Yirminci yüzyılın başlarında Kazan Türkleri arasında yetişen önemli bir İslam âlimi olan Mûsâ Cârullah, 1912 yılında tamamladığı…
-
Artikel Jurnal
Tecvîd-i Karabaş’ta Harflerin Mahreçlerinin ve Lâzımî Sıfatlarının Kapsam Dışında Bırakılması Üzerine Bir Değerlendirme
Türkçe kaleme alınıp günümüze ulaşan ilk tecvid risâleleri arasında yer alan Tecvîd-i Karabaş, muh-tasar yapısıyla öne çıkmış; medreselerden halk meclislerine kadar geniş kullanım alanına erişmiştir. Aradan geçen asırlara rağmen eserin hâlen basılması ve eğitimde kullanılagelmesi hem tarihî hem de…
-
Artikel Jurnal
Kıraatlerin Rivâyetinde Galat İsnadı ve Tevcih Savunusu: Hârûn b. Mûsâ el- A‘ver’in Rivâyetlerinin Dilbilimsel Değeri
Kıraat, Arap dili ve hadis alanlarında yetkinliğiyle tanınan Hârûn b. Mûsâ el-A‘ver (öl. 170/786), erken dönem İslami ilimler tasnîfinde benimsediği tedvîn metodolojisi ve şâz kıraat rivâyetleri nedeniyle dönemin otoritelerince tartışılan bir şahsiyet olmuştur. Özellikle İbn Mücâhid gibi kıraat…
-
Artikel Jurnal
Endülüs’ün Mushaf İmlası Birikimini Şekillendiren Temel Metinler
Alt disiplinleriyle birlikte Kıraat İlmi tarihi tetkik edildiğinde Endülüs coğrafyasının bu ilmin gelişimine büyük katkı sunduğu görülür. Zira Kıraat İlmini ilgilendiren konularda öne çıkan eserlere bakıldığında Endülüslü âlimler hep ilk sıralarda anılmaktadır. Bu mazhariyetin en net görüldüğü…
-
Artikel Jurnal
Kur'ân’ın Anlaşılmasında Ayetlerin Muhatabını Tespit Etmenin Önemi ve Manaya Etkisi
Bu çalışma, Kur’ân ayetlerinin aslî anlamını tespit amacıyla yapılan araştırmalarda, söylemin muhatabını tespitin önemi ve anlama olan etkisini konu edinmektedir. Tefsir literatüründe aynı ayet bağlamında birden çok muhatabın takdir edildiği izahlarda, ayetlerin muhataplarına göre manalarının…
-
Artikel Jurnal
Şiî-İmamî Müfessir Hasan Mustafavî ve Hakikî Anlam Merkezli Tefsir Metodu
Bu çalışma Şiî-İmâmî tefsir geleneği içerisinde usûlî çizgide konumlanan Hasan Mustafavî’nin (1916–2005) tefsir metodunu ve bu metodun teorik dayanaklarını Tefsîr-i Rûşen adlı eseri merkezinde incelemeyi amaçlamaktadır. Şiî düşünce geleneğinde usûlî yaklaşımın belirleyici olduğu bir metodolojik…
-
Artikel Jurnal
Son Yarım Asırda Birleşik Devletler’de Yapılan Kur’an Araştırmaları (Oryantalizm Örneği)
Bu çalışmada, Amerikalı oryantalistlerin son yarım yüzyılda Kur’an araştırmaları alanında ortaya koydukları çalışmalar incelenmiştir. Edward Said sonrası olumsuz çağrışımlar kazanmış olan “oryantalist” terimi, bu çalışmada Doğu’yu inceleyen Batılı araştırmacılar anlamında kullanılmaktadır. Müslüman…