62 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,31 detik · RSS
İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Iss 64, Pp 164-179 (2025)
ISSN 2602-3946 · Atatürk University · 62 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Tefsir İlminde Kullanılan Epistemik Araçlar
Bu çalışmada, tefsirde yorum ya da başka bir deyişle te’vil bilgisine ulaştıran epistemik araçlar üzerinde durulmaktadır. Bu araçlar, geniş anlamıyla bir metot, yöntem veya yaklaşım değil daha spesifik ve pratiğe yönelik işlemleri ifade etmektedir. Çalışmada tefsirde bilgiye ulaşmada kullanılan…
-
Artikel Jurnal
Fârâbî Düşüncesinde Hitabetin Epistemik Çerçevesi ve Statüsü
Bu çalışma, Fârâbi düşüncesinde hitabetin epistemik statüsünü tetkik etmeyi hedeflemiştir. Bu hedef ise öncelikle Fârâbî felsefesinde hitabet için çizilen epistemik çerçevenin keşfini gerekli kılmıştır. Söz konusu keşfin, hitabetin ontik bağıntılarının çözümlenmesiyle mümkün olduğu vurgulanmıştır…
-
Artikel Jurnal
Bir Kur’ân Üslûbunun Ahkamlaşma Süreci: Haram Aylar
Kur’ân’ın indiği tarih ve coğrafyada Zi’l-kade, Zi’l-hicce, Muharrem ve Recep aylarından oluşan dört haram ay, insanların kutsal gördüğü zaman dilimlerindendir. Bu zamanlarda savaş ve her türlü şiddet haram görülmektedir. Fakat haram aylar toplumun çıkarlarını zora soktuğu dönemlerde ihlal…
-
Artikel Jurnal
Mana Rivayeti Bağlamında Hadis Tenkidinin Gelişimi: Besmele Rivayeti Özelinde İnceleme
Erken dönem rivayet kültürünün belirgin özelliklerinden biri hadislerin mana ile rivayet edilmesidir. Mana ile rivayette temel şart, hadisin anlamını korumak olsa da bazı durumlarda ortaya çıkan lafız farklılıkları, çeşitli açılardan tartışmalara yol açarak hadis tenkidinin konusu haline gelir…
-
Artikel Jurnal
Üniversite Öğrencilerinin Maneviyat Yönelimleri ve Psikolojik Esneklik Düzeylerinin Algıladıkları Stres Düzeyleriyle İlişkisi
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin psikolojik esneklik, manevi yönelim ve algıladıkları stres düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yönteminin uygulandığı çalışmada basit tesadüfi örnekleme tekniğiyle seçilen 452 üniversite öğrencisi (337 kadın ve 115 erkek)…
-
Artikel Jurnal
Richard Dawkins’te Argumentum Ad Hominem: Ateizm Argümanları Kapsamında Bir Analiz
Biyolog ve doğa bilimci olan Richard Dawkins, yeni ateizmin en önemli temsilcilerinden biridir. Varoluşsal sorulara Tanrı ve dinden bağımsız cevaplar üreten Dawkins, yeni ateizmin argümanlarını tüm dünyada popüler hale getirmiştir. Dawkins ateistik argümanlarını savunmak için bilim, felsefe ve…
-
Artikel Jurnal
Fahreddin Râzî Öncesi Dilin Zannîliğinin Yapı Taşları: Abdülkâhir Cürcânî Örneği
İslâm geleneğinde dilsel delâlet, fıkıh usûlü ve kelâm ilminin inceleme alanlarından biri olmuştur. Bu ilim dalları dilsel delâleti, ifade ettiği kesinlik bağlamında tartışmıştır. Bu bağlamda Fahreddin er-Râzî (ö. 606/1210) meseleyi sistematik bir şekilde teori haline getiren ilk âlimlerden kabul…
-
Artikel Jurnal
Honey in the Treatment of Diarrhoea from the Perspectives of Hadith science and Medical Science
Honey has long been regarded as both a therapeutic agent and a symbolic entity in religious and mythological contexts across diverse cultures. Consequently, medical, religious, and mythological sources have extensively discussed its properties. This study explores the use of honey, particularly in…
-
Artikel Jurnal
Endülüs’te Rihle Kültürü: İbn Beşküvâl’in es-Sıla’sında İlim ve Seyahatin İzleri
Bu çalışma, Endülüs’te İslâmî ilimlerin gelişim sürecini ve İbn Beşküvâl’in es-Sıla adlı eserindeki bilgileri esas alarak rihle (ilim yolculuğu) hareketlerinin oynadığı rolü incelemektedir. Endülüs, coğrafî olarak İslâm dünyasının batısında (el-Mağrib) yer almasına rağmen, Doğu’daki (el-Meşrik)…
-
Artikel Jurnal
20. Yüzyıl İran’ında Selefî Bir Perspektifle Şiîliği Tartışmaya Açmak: Âyetullah el-Burkaî ve İmâmet Eleştirisi
Bu makale, Birinci Dünya Savaşı akabinde kendisine yeni bir rota belirlemeye çalışan İran toplumuna yeni bir perspektif sunan ıslahçı din adamlarından biri olan Âyetullah Ebu’l-Fazl el-Burkaî’nin fikri ve siyasi mücadelesine odaklanmaktadır. Burkaî, Şiî düşünceye karşı dile getirdiği sert…
-
Artikel Jurnal
Yapay Zekânın Dinî Alanlarda Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği
Yapay zekâ tüm dünyada birçok disiplini derinden etkileyen teknolojik gelişmedir. Ekonomi, eğitim, çeviri, sinema, fotoğraf vb. çeşitli alanlarda yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. İnsanların yapay zekâyı hayatlarına entegre etmeye başladıkları görülürken dinî alana da dahil edip…
-
Artikel Jurnal
Klasik Nusayrî Metinlerinde Mezhebe Giriş Dini Eğitim ve Amcalık Geleneği
Gālî fırkalar içinde tasnif edilen Nusayrîlik’te mezhebe kabul süreci “Dini Eğitim” (ينيدّلا ميلعتّلا) kapsamında değerlendirilmiştir. Bâtınî bilginin, mezhebe özgü sırların, duaların ve uygulamaların öğretildiği bu eğitim süreci muayyen vakitlerin tayin edildiği sistematik ve planlı bir eğitim ile…
-
Artikel Jurnal
İmâm-ı Rabbânî’de Hanefîlik Düşüncesi ve Ebû Hanîfe Savunusu
İslâm tarihinde daha çok tasavvufi kimliği ile öne çıkan ve tarikat şeyhi olarak tanınan İmâm-ı Rabbânî (ö. 1034/1624), çoğunlukla tasavvufa yoğunlaşsa da yaşadığı dönemde İslâm’ın tahrif edilme çabalarına karşı durmuş, itikadi ve siyasi alanlarda mücadele vermiştir. Bu bağlamda o, yaşadığı…
-
Artikel Jurnal
Major Shifts in Classical Tafsīr: From Early Exegesis to the Rise of al-Shurūḥ wa-l Ḥawāshī
This study explores the turning points in the historical development of Qur’ānic exegesis, from its very beginning to the period of annotations and super-commentaries (al-shurūḥ wa-l-ḥawāshī) from the 6th/12th century onwards, using comparative analysis and descriptive content methods, focusing on…
-
Artikel Jurnal
Çağdaş Dönem Tefsirde Usûl Arayışlarında Yenilik Sorgulaması: Müfessirler için Gerekli Görülen Donanımlar Özelinde
Bu makalede, tefsirde usûl arayışında bulunan çağdaş eserlerin müfessirin donanımı bölümleri özelinde klasik eserlerin ilgili bölümlerine bir yenilik getirip getirmediğinin gösterilmesi amaçlanmaktadır. Literatüre bakıldığında müfessirin donanımıyla ilgili bazı çalışmalar bulunsa da bunların bu…
-
Artikel Jurnal
Fahrenheit 451, Books and History of Book Burnings
Books are written sources of information that contribute to the history of civilization and culture. In certain periods of history books have been banned, destroyed, stolen, and removed for the personal interests of those responsible for their protection. The most effective and widespread way to…
-
Artikel Jurnal
Kādî Abdülcebbâr Örneğinde Mahalsiz Hâdis İrâde Teorisinin Savunusu
Bu makale, Behşemîlerin Tanrı’nın irâde sıfatına dair geliştirdikleri “mahalsiz hâdis irâde” teorisini ele almaktadır. Teoriye göre, Tanrı’nın irâde sıfatı gerçek anlamda vardır, ancak onun herhangi bir taşıyıcısı bulunmamaktadır. Teorinin iki ana unsuru, irâdenin mahalsiz ve hâdis oluşudur. Bu…
-
Artikel Jurnal
İslâmî Dönem Şiirlerinin İstişhâd Değerine İlişkin Yaklaşımlar
Nahiv metodolojisinde şiirle istişhâd ve şair tabakaları denilince; Cahiliyye dönemi şairleri, Muhadram şairler, İslâmî dönem şairler ve Müvelled şairler şeklinde dört tabaka akla gelmektedir. Bunlardanilk ikisinin istişhâd değeri taşıdığı ve sonuncusunun taşımadığı noktasında nahiv bilginlerince…
-
Artikel Jurnal
ERKEN MODERN DÖNEM İSTANBUL’UNDA VAKIF GAYRİMENKULLERİN (MÜSAKKAFÂT) KİRALANMASINDA EMSAL ÜCRET
Bu çalışma, 16 –18. yüzyıllar arasını kapsayan erken modern dönemde Osmanlı İstanbul’unda bulunan çatılı vakıf gayrimenkullerdeki (müsakkafât) emsal ücret uygulamasını ele almaktadır. İslam hukukunda vakıf mülklerin emsal ücretten daha düşük bir bedel karşılığında kiraya verilemeyeceği yönündeki…
-
Artikel Jurnal
Biyografik Anlatı Yaklaşımı: Din Psikolojisi İçin Bir Nitel Yöntem Önerisi
Günümüzde din psikolojisi alanında hâlâ nicel yöntemler ön planda yer alırken, nitel yaklaşımlar özellikle yaşam öyküleri ve anlatı analizi gibi perspektifler sınırlı düzeyde kullanılmaktadır. Oysa biyografi araştırması, bireyin dini yaşantısını, kimliğini, inanç gelişimini ve yaşam felsefesini…