62 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,25 detik · RSS
Van İlahiyat Dergisi
ISSN 2667-615X · Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi · 62 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Maslahattan Mevzuata: Osmanlı Hukuk-ı Aile Kararnamesi’nin Makâsıdu’ş-Şerîa Perspektifinden Değerlendirilmesi
Osmanlı Hukuk-ı Aile Kararnamesi, genel kanunlaştırma faaliyetlerinin önemli bir parçasını teşkil etmekte olup aile hukukuna dair konuların sistematik şekilde düzenlenmesini hedefleyen müstakil bir çalışmadır. Osmanlı Devleti’nde kısa bir süre yürürlükte kalmış olmasına rağmen geniş yankılar…
-
Artikel Jurnal
Kevser Suresinin Nüzul Ortamı Bağlamında “إِنْحَرْ” Emrinin Semantik Analizi ve Tarihsel Tutarlılık Sorunu
Kevser Suresi, Hz. Peygamber’in (s.a.s) nübüvvetinin ilk senelerinde, evlat acısı yaşadığı ve Mekke müşriklerinin “ebter/soyu kesik” hakaretlerine maruz kaldığı ağır bir psikolojik baskı döneminde indirilmiştir. Surenin nüzul ortamı dikkate alındığında inen ayetlerin temel işlevinin Hz. Peygamber’i…
-
Artikel Jurnal
Negatif Dinî Başa Çıkma Ölçeği (NDBÇ): Psikometrik Özellikler ve Teorik Ayrışabilirlik Üzerine Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
Bu araştırmanın temel amacı, bireylerin travmatik yaşam olayları ve kötülük problemi karşısında Tanrı tasavvuru, kader inancı ve ilahi adalet algısı ekseninde yaşadıkları manevi gerilimleri ölçebilecek özgün bir araç geliştirmektir. Çalışma, güncel din psikolojisi literatüründe Koenig ve Carey…
-
Artikel Jurnal
Sebeb-i Nüzûl Rivayetlerine İhtiyatlı Bir Yaklaşım: İmâm Mâtürîdî Örneği
Sebeb-i nüzûl rivayetleri, Kur’ân’ın tefsirinde başvurulan temel kaynaklardan biridir. Nüzûl ortamı hakkında bilgi veren bu rivayetlerden tefsirde ne ölçüde istifade edilmesi gerektiği hususunda farklı yaklaşımlar söz konusudur. Mâtürîdî (ö. 333/944) tefsirinde sebeb-i nüzûl rivayetlerine yer…
-
Artikel Jurnal
Kādî Abdülcebbâr’ın Hz. Muhammed’in (sav) Nübüvveti Hususunda Şiî Gulât ile Münakaşası (Tesbîtu delâili’n-nübüvve Bağlamında)
Muʻtezilî düşünceyi sistemleştirerek günümüze intikalinin mümessili olan Kâdî Abdülcebbâr’ın İslâm düşüncesindeki en önemli yönlerinden birisi nübüvvetin alâmetleri (delail) literatürüne yaptığı katkısıdır. Onun Tesbîtu delâili’nnübüvve adlı eseri, nübüvvet müessesesini gerek Hıristiyanlık…
-
Artikel Jurnal
Tesvîf Harfleri ve Kur’ân-ı Kerîm’deki Kullanımına Dair Bir Değerlendirme
Kur’ân-ı Kerîm, Arap dilinin estetik ve semantik sınırlarını belirleyen en üstün belâgat ve fesâhat numunesi olarak kabul edilmektedir. Oradaki her bir lafız, harf ve harf seçimi, ilahî kelamın i’câz yönünü tahkim eden derin hikmetler barındırmaktadır. Bu bağlamda, Arapça gramerinde istikbal…
-
Artikel Jurnal
Molla Muhammed Bâkır Bâlekî’nin Kelâmî Görüşleri: Nübüvvet ve Sem‘iyyât Bağlamında
İslâm düşünce tarihi kelâm alanında hicrî ikinci asra dayanan zengin bir literatür birikimine sahiptir. Bu birikimin ürettiği fikirler çeşitli mecralarda ele alınıp incelenmektedir. Molla Muhammed Bâkır Bâlekî de (1897-1972) bu mirası inceleme fırsatı yakalayan, 20. yüzyılda yaşamış, önemli ancak…
-
Artikel Jurnal
İ‘tikâf İbadetinde Camilerin İmkân ve Sınırlılıkları
Cami “toplayan bir araya getiren” anlamlarına gelmektedir. İslâm’ın bidayetinden bu yana camiler birçok toplumsal fonksiyonu icra etmesinin yanında eğitim-öğretim faaliyetlerinin yapıldığı yerler de olmuştur. Camiler Allah’ın anıldığı, kulluğun ifa edildiği, namaz haricinde orada bulunmanın…
-
Artikel Jurnal
Devlet Görevlilerinin Hediye Almasını Yasaklayan Hadisin Tahlili
Kur’an-ı Kerîm’den sonra İslam’ın ikinci teşri kaynağı olan Hz. Peygamber’in (s.a.v) sünneti bizler için büyük önem arz etmektedir. Zira Yüce Allah Kur’an’da çoğunlukla temel ilkeleri belirlemiş ayrıntıları ve uygulamaları Hz. Peygamber’in sünnetine bırakmıştır. Genelde böyle olmakla beraber bazen…
-
Artikel Jurnal
The Influence of al-Shāfi‘ī on the Thought of al-Ḥārith al-Muḥāsibī
Al-Ḥārith al-Muḥāsibī (d. 243/857) was one of the early ṣūfīs and zāhids (ascetics), and also known for his identity as a mutakallim (theologian), faqīh (jurist), and uṣūlī (scholar of Islamic legal theory), is among the influential figures in the history of Islamic thought through the works he…
-
Artikel Jurnal
Individual Social Responsibility and Religious Attitude: Is Religion a Determining Factor in Individual and Social Responsibilities?
People live within social environments, cultures, and religious frameworks that shape their responsibilities. Religion plays a vital role in shaping their lives, fostering qualities such as helpfulness, thoughtfulness, humility, and altruism. It also emphasizes individual and social…
-
Artikel Jurnal
Yeni Materyalizm Bağlamında Bilgi, Etik ve Özne: İnsan-Dışı Aktörlerin Analizi
Yeni materyalizm, klasik materyalizmin maddeyi pasif ve edilgen bir unsur olarak ele alan yaklaşımına karşı çıkarak, maddenin, teknolojinin ve insan-dışı aktörlerin bilgi üretim süreçlerinde etkin ve kurucu bir rol oynadığını ileri sürmektedir. Dijital çağda bilginin üretimi, denetlenmesi ve…
-
Artikel Jurnal
المصطلح البلاغي بين الثبوت والتغير
لا يخلو فن من الفنون من وضع المصطلحات العلمية الخاصة به، فعلماء كل فن يحرصون كل الحرص على وضع مصطلحات علمية، وتكون هذه المصطلحات باتفاق بينهم، والغرض من وضع هذه المصطلحات هو تسهيل هذه الفنون وتحديد المسائل العلمية وتوضيح معالمها، مما يجعلها سهلة الحفظ، واضحة المعالم، ويسهل بذلك على العلماء…
-
Artikel Jurnal
Teoloji ve Biyolojinin Kavşağında : Genotip, Fenotip ve Kümûn-Ẓuḥûr Teorisi
On dokuzuncu asrın ikinci yarısından itibaren, bilimsel yöntemlerin gelişmesi ve doğa bilimlerindeki çığır açan keşifler, Batı’da din ile bilim arasında daha önce görülmemiş bir gerilim yaratarak bilimsel verilerin dini inançlarla çelişebileceği yönündeki görüşün yaygınlaşmasına neden olmuştur…
-
Artikel Jurnal
Belâgat İlminin Felsefesi ve Mantık İlmiyle İlişkisi
Belâgat ilmi, Arap dili ve edebiyatı ilimleri arasında yer alan ve dilin yer ve zamana uygun olarak nasıl geliştirileceğini inceleyen bir ilimdir. Bu ilim, anlamın doğru bir biçimde aktarılmasını ve etkili, güzel bir dil kullanımıyla ifade edilmesini amaçlar. Aynı zamanda dildeki güzellik ve ifade…
-
Artikel Jurnal
Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretmenlerinin Sosyal Adalet Konusuna Yaklaşımları
Sosyal adalet kavramı; hak, sorumluluk ve imkânların toplumu oluşturan bireyler arasında eşit ve adil bir şekilde dağıtılmasını ifade eden çerçeve bir kavramdır. Bu kavram üzerine yürütülen akademik tartışmalar, adil bir dağılımın sağlanabilmesi için bireylerin kişisel yaşamlarına ve kimlik…
-
Artikel Jurnal
Kâsımî'nin Tefsirinde Kitâb-ı Mukaddes Nakillerine Yaklaşımı
İsrâiliyat, Yahudilik, Hristiyanlık gibi diğer din ve kültürlerden etkilenerek nakledilen rivayet türü malzemelerdir. Kur’ân’ın Kitâb-ı Mukaddes’e atıfta bulunması ve sahabenin Medine’de Yahudi halkıyla etkileşimi gibi pek çok durum, Müslümanların Yahudilik, Hristiyanlık ve diğer din ve kültürlerin…
-
Artikel Jurnal
Klasik Müslüman Tarihçilerin Dünya Tarih Yazıcılığındaki Yeri -George Sarton’un Introduction to History of Science (Bilim Tarihine Giriş) Çalışması Bağlamında Bir İnceleme-
Tarih yazıcılığı, tarih alanında yapılan araştırmaların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Müslüman müelliflerin tarihçilik faaliyetleri söz konusu olduğunda da İslam’ın ilk devirlerinden itibaren tarih bilgisini nasıl kaydettikleri, hangi tür eserlerde sundukları, bu eserlerin tarihte yaşamış…
-
Artikel Jurnal
Obje Felsefesine Dair Bir Deneme: Kronos ve Kairos Arasında Topos Olarak Demlik
Bu makale, gündelik hayatın sıradan bir objesi olan demlik üzerinden, insan ve obje arasındaki ilişkinin diyalojik yapısını incelemektedir. Demlik, yalnızca bir çay demleme aracı olarak değil, zamanın niceliksel (kronos) ve niteliksel (kairos) boyutları arasında denge sağlayan bir mekân (topos)…
-
Artikel Jurnal
Mu‘tezilî Usulcü Hâkim el-Cüşemî’nin Nesih Anlayışı
Hicrî ilk beş asırda kaleme alınan fıkıh usulü eserleri, fıkıh usulünün erken dönem ilmî tariklerini, ekollere ait düşüncenin oluşumunu, gelişimini ve yer yer değişimini tespit etmede oldukça önemlidir. Hâkim el-Cüşemî’nin (öl. 494/1101) eserleri bu anlamda Mu‘tezilî düşüncenin takip edilmesi…