106 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,05 detik · RSS
Paidia i Literatura (2025)
ISSN 2719-4167 · University of Silesia Press · 106 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
„Pójść daleko znaczy wrócić” – obraz rzeki w baśni i chińskim pejzażu
Rzeka – jako nurt nieświadomości wyrażający złożoność psychiki – uobecnia się w symbolicznych obrazach zawartych zarówno w opowieściach baśniowych, jak i pejzażu chińskim. W sztuce pejzażu chińskiego, będącego wyrazem przesłania filozoficznego tao, woda jest zawsze obecna obok siedmiu innych…
-
Artikel Jurnal
Towarzysz, niemy świadek, habitat i strażnik-kreator – rola wody w literaturze dziecięcej i młodzieżowej na przykładzie wybranych utworów
W artykule na przykładzie czterech wybranych utworów polskiej literatury dla dzieci i młodzieży: Rzeki Emilii Kiereś, Jeziora Osobliwości Krystyny Siesickiej, Rogasia z Doliny Roztoki Marii Kownackiej i Tego obcego Ireny Jurgielewiczowej, zaprezentowano niektóre z literackich możliwości…
-
Artikel Jurnal
Hydropoetyka przepływu i oporu w poezji dla młodego odbiorcy (wiersze Józefa Ratajczaka, Jerzego Ficowskiego i Danuty Wawiłow)
Dwukierunkowe współistnienie implikacji semantycznych wody jako przepływu i oporu ujawnia antynomiczny charakter symboliki akwatycznej w poezji dla dzieci. Wybrane wiersze Józefa Ratajczaka, Jerzego Ficowskiego i Danuty Wawiłow pozwalają spojrzeć na problem napięcia między znaczeniami wody (potoku…
-
Artikel Jurnal
Od Katowic do Allgäu. Ruth Storm, kronikarka śląskich losów i autorka literatury dziecięcej
Artykuł poświęcony jest niemieckiej pisarce Ruth Storm (1905–1993), urodzonej w Katowicach, której twórczość wpisuje się w kontekst wielokulturowego dziedzictwa Górnego i Dolnego Śląska oraz literatury wypędzonych (Vertreibungsliteratur). Szczególną uwagę poświęcono mało znanej części dorobku…
-
Artikel Jurnal
Porządkowanie pisarskiego archiwum. Stosunek Małgorzaty Musierowicz do książki autobiograficznej oraz oficjalnej strony internetowej
Celem artykułu jest porównanie wypowiedzi Małgorzaty Musierowicz dotyczących motywów założenia i prowadzenia oficjalnej strony internetowej www.musierowicz.com.pl, opublikowanych na tejże stronie, z wypowiedziami pisarki na temat jej jedynej autobiograficznej książki, zatytułowanej Tym razem serio…
-
Artikel Jurnal
Kreacja postaci detektywów w kryminałach edukacyjnych na przykładzie dwóch serii powieściowych – Flawia de Luce Alana Bradleya oraz Zbrodnia niezbyt elegancka Robin Stevens
W artykule podjęto próbę przybliżenia charakterystycznych cech bohatera kryminałów edukacyjnych, mianowicie detektywa, na przykładzie dwóch serii powieściowych: Zbrodnia niezbyt elegancka Robin Stevens i Flawia de Luce Alana Bradleya. W ujęciu komparatystycznym przedstawiono podobieństwa i różnice…
-
Artikel Jurnal
Nad brzegami rzek Edenu: Pedagogia ekosystemu „pierwszego ziemianina”
W artykule podkreśla się akwatyczny wymiar Edenu jako pierwotnego ekosystemu stworzenia oraz środowiska (samo)kształcenia się „pierwszego ziemianina” (hebr. הָאָדָם, hā-’ādām), badany jest proces antropogenezy zachodzący wraz z postępującym nawadnianiem ziemi (אֲדָמָה, ’ǎdāmāh) i przemianą…
-
Artikel Jurnal
Kim są rzeki? O rzekach na podstawie wierszy dla dzieci
W opracowaniu przedstawiono obraz rzeki/rzek w wierszowanych tekstach dla dzieci, głównie z tomików wydawanych w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Popularność tych tekstów jednak nie słabnie ze względu na ich żywe funkcjonowanie w obiegu szkolnym, także internetowym. W…
-
Artikel Jurnal
Re(wizja) słowiańszczyzny w mitach dla dzieci i młodzieży Igora D. Górewicza
Zaprezentowana w artykule interpretacja książek Igora D. Górewicza Borek i bogowie Słowian oraz Borek i legendarne początki Polski jest próbą zwrócenia uwagi na bogate treści płynące z lektury tych interesujących i godnych uwagi utworów dla niedorosłego odbiorcy. Sposób, w jaki autor ujął tematykę…
-
Artikel Jurnal
O czytaniu – na różne sposoby. Listy oraz ilustracje w książce A Velocity of Being: Letters to a Young Reader
Tekst dotyczy wartościowej publikacji dla nastolatków zatytułowanej A Velocity of Being: Letters to a Young Reader, w której zebrano ponad sto listów napisanych do młodych czytelników przez sławne osoby ze świata kultury i nauki. Listy opatrzono pracami znanych na świecie ilustratorów. Inicjatorką…
-
Artikel Jurnal
Opowieści (z) ziemi. Możliwość polonistycznej edukacji terenowej
Artykuł dotyczy edukacji terenowej opartej na opowieści wynikającej z doświadczania miejsca i łączącej narracje naturokulturowe, pamięć kulturową, historyczną oraz środowiskową. W takiej praktyce poznawczej kluczowe jest doświadczenie obecności: poruszanie się, obserwowanie, słuchanie…
-
Artikel Jurnal
(Bez) tabu w literaturze (nie)osobnej. O przekraczaniu granic w tekstach Davida Walliamsa
Najnowsza literatura dla dzieci staje się nie tylko wnikliwym obserwatorem współczesnego świata, ale także coraz częściej przyjmuje rolę komentatora i tłumacza społecznych i kulturowych zjawisk. Także kontrowersyjnych, określanych w społeczeństwie jako tabu. W taką tendencję wpisuje się pisarska…
-
Artikel Jurnal
Pejzaże dźwiękowe w literaturze dziecięcej i młodzieżowej – komunikat z badań
Artykuł stanowi prezentację projektu „Dawne i współczesne pejzaże dźwiękowe w literaturze dziecięcej i młodzieżowej – ekokrytyczne analizy i interpretacje w świetle ekologii akustycznej i edukacji ekologicznej”, finansowanego w ramach działania „Zielony Uniwersytet Warszawski – II edycja” (IV.3.1)…
-
Artikel Jurnal
Współczesne silva rerum – ekologiczne inklinacje J.R.R. Tolkiena jako element dydaktyki polonistycznej
Przedmiotem artykułu jest próba odczytania cyklu „Władcy Pierścieni” w kontekście idei zwrotu ekologicznego przy użyciu aparatu metodologicznego ekokrytyki. Autor poddaje namysłowi wprowadzanie motywów związanych z ochroną środowiska na różnych poziomach utworu literackiego w nawiązaniu do…
-
Artikel Jurnal
Gerta Biesty światocentryczna koncepcja edukacji a czytanie literatury w szkole podstawowej w epoce antropocenu
W artykule podjęto próbę spojrzenia na wyzwania związane ze szkolnym czytaniem literatury w dobie antropocenu z perspektywy filozoficznych założeń dotyczących podmiotowości ucznia i działań nauczyciela pozwalających na urzeczywistnienie się tej podmiotowości. Zaprezentowano także propozycję…
-
Artikel Jurnal
Jak ocalić drzewa? Osobista więź z drzewem w opowiadaniu Cud kwitnących sadów Wandy Osuchowskiej-Orłowskiej oraz powieściach Ostatnie drzewo na Ziemi Małgorzaty Kur i A kiedy zniknie pustynia Marie Pavlenko
W artykule zaprezentowano opowiadanie Cud kwitnących sadów (1987) Wandy Osuchowskiej-Orłowskiej oraz powieści Ostatnie drzewo na Ziemi (2021) Małgorzaty Kur i A kiedy zniknie pustynia (2020) Marie Pavlenko skierowanych do młodego czytelnika. Opowieści te, poddane ekokrytycznej lekturze, mogą pomóc…
-
Artikel Jurnal
Literackie obrazy antropocenu jako wezwanie do ratowania świata przez dziecko
Artykuł dotyczy problematyki współczesnej literatury dziecięcej w kontekście zawartych w niej obrazów antropocenu oraz zjawisk ekologicznych. Zaakcentowano w nim potrzebę włączenia dzieci jako społeczności współpracującej ze środowiskiem dorosłych w projektowanie wizji przyszłości świata. W tekście…
-
Artikel Jurnal
Jak żyć na Ziemi? Uczniowie antropocenu czytają „Bajki filozoficzne” Michela Piquemala
Artykuł analizuje książkę Bajki filozoficzne. Jak żyć na Ziemi? Michela Piquemala (2015) z perspektywy ekologicznej. Cykl Bajki filozoficzne, zainicjowany w 2003 roku, zdobył szerokie uznanie na świecie i w Polsce. Seria książek Michela Piquemala zawiera bajki i inne teksty kultury pochodzące z…
-
Artikel Jurnal
Alicja wśród drzew. Leśny dom wyobraźni
Autor artykułu zgadza się z Gertem Biestą, iż pedagogika to zasadniczo partycypacja w procesie edukacyjnym wszystkich w ten proces wciągniętych tak, by w jego efekcie zmieniały się poglądy i zachowania, i podejmuje próbę odczytania drugiego tomu przygód Alicji Lewisa Carrolla oraz Małego Księcia…