216 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,20 detik · RSS
Hitit İlahiyat Dergisi
Scopus
ISSN 2757-6949 · Hitit University · 216 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
‘İltizam Delâleti İlimlerde Kullanılmaz’ Sözü Ne Anlama Gelir? İbn Sînâ’dan Kutbüddîn Râzî’ye Delâlet Nazariyesinin Gelişimi
İbn Sînâ’nın delâlet nazariyesine göre bir nesneyi ifade etmek için kullanılan lafzın, o nesnenin hakîkatinin tamamına delâleti mutabakat, bir parçasına delâleti tazammundur. Bazen de zihin, nesnenin hakîkatinin içinde değil onun dışındaki bir konuyla bağlantı kurar. Bu şekilde gereklilikle…
-
Artikel Jurnal
Dinî İçerikli Dijital Medya Yayıncılığı: Diyanet TV Gencim Farkındayım Programı Örneği
Bu araştırmanın temel amacı; gençlerin farkındalıklarını artırmak için tasarlanan ve Diyanet TV kanalında ekranlara gelen Gencim Farkındayım programının içeriğini konukların söylemlerinden hareketle tümevarımcı bir yaklaşımla incelemektir. Medya araçları, modern çağda dijitalleşmenin gelişimiyle…
-
Artikel Jurnal
Nusayrîliğin Osmanlı Mezhep Siyasetindeki Yeri: II. Abdülhamid Dönemi Uygulamaları
Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin mezhep siyaseti çerçevesinde II. Abdülhamid döneminde Nusayrî topluluklara yönelik olarak geliştirilen idarî, dinî ve eğitim merkezli politikaları, İslâm Mezhepleri Tarihi perspektifinden incelemektedir. Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan itibaren Ehl-i sünnet…
-
Artikel Jurnal
Saha Deneyimleri Işığında Diyanet Akademisi Eğitimleri: Mezun Din Görevlilerinin Görüşlerine Dayalı Bir Analiz
Diyanet İşleri Başkanlığı, hizmet öncesi mesleki eğitimlerle din görevlilerinin mesleki yeterliklerini geliştirmek ve böylece hizmet kalitesini artırmak amacıyla Diyanet Akademisini kurmuştur. Din görevlilerinin sahadaki uygulamalarda karşılaştıkları deneyimler, Akademi eğitimlerinin saha…
-
Artikel Jurnal
Hadis Tarihi Araştırmalarında Yeni Bir Demografik Yaklaşım: Ulema Nüfus Sayım Modeli
İslâmî ilimler literatüründe tarih ve tabakât türü eserlerin kronolojik çerçevesi, ekseriyetle âlimlerin vefat tarihleri ekseninde şekillenmektedir. Klasik müelliflerin eserlerini bu takvimi merkeze alarak tasnif etme eğilimi, günümüz dijital beşerî bilimler ve akademik araştırma pratiklerinde de…
-
Artikel Jurnal
Dinî Başa Çıkma ve Algılanan Sosyal Desteğin Belirsizliğe Tahammülsüzlüğü Yordayıcı Rolü
Günümüz toplumlarında bireyler; ekonomik, akademik, sosyal ve sağlık gibi pek çok alanda belirsizliklerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu belirsizlikler, yaşamın farklı alanlarında öngörülebilirliği azaltmakta ve bireylerin psikolojik uyum süreçlerini zorlaştırmaktadır. Belirsizlik karşısında…
-
Artikel Jurnal
İbrâhîm Abdülkâdir el-Mâzinî’nin Şiirinde Pesimizm
Şiir, kısaca bireyin iç dünyasındaki duyguların bazen kafiyeli bazen kafiyesiz bir biçimde dışa yansıması şeklinde ifade edilebilir. Şairin şiirinin teşekkülünde, yaşadığı dönemin sosyo-politik koşulları ve bireysel tecrübeleri devreye girmektedir. Dolayısıyla bir şiiri tek başına, ait olduğu…
-
Artikel Jurnal
Evaluating the Shariah Compliance of the Bank of England’s Alternative Liquidity Facility (ALF) Through Its Sukuk-Based Investment Structure
This study aims to provide the first comprehensive Shariah appraisal of the Bank of England’s Alternative Liquidity Facility (ALF), a landmark liquidity management tool introduced in 2021 for Islamic financial institutions operating in the United Kingdom. ALF represents a pioneering step by a…
-
Artikel Jurnal
Osmanlı Kelâmında Eleştiri Kültürü: Çerkeşîzâde Mehmed Tevfik Efendi’nin Naḳdü’l-Kelâm Eleştirisi I
Bu makale, Sırrı Paşa (ö. 1895) ile Mehmed Tevfik (ö. 1901) arasındaki bazı kelâmî meseleler hususundaki irtibatı konu edinmektedir. Çalışma bu iletişimi, Sırrı Paşa’nın Naḳdü’l-kelâm’ı ile Mehmed Tevfik’in bu esere yazdığı tenkit ve tashih içeren eserini merkeze alarak analiz etmektedir. Osmanlı…
-
Artikel Jurnal
Kutsal Mekân ve Psikopatoloji: Kudüs Sendromu Örneği
Kutsal mekânlar, yalnızca dinî pratiklerin icra edildiği fiziksel alanlar değil, aynı zamanda bireyin duyusal, duygusal ve bilişsel dünyasını derin biçimde etkileyen psikolojik çevrelerdir. Bu bağlamda Kudüs, tarihsel sürekliliği, sembolik yoğunluğu ve üç İbrâhimî din açısından merkezî konumu…
-
Artikel Jurnal
Bir Risâle Üç Müellif: Osmanlı Beyân İlmi Geleneğinde Ali Kuşçu, İbn Kemal ve Kirmastî Arasında Bir Risâlenin Aidiyet Sorunu
Bu çalışma, klasik belâgat ilimleri içerisinde merkezî bir konuma sahip olan beyân ilmine dair kaleme alınmış Risâle fi’l-isti‘âre adıyla bilinen risâlenin müellifine ilişkin nispet meselesini ele almakta ve söz konusu eserin gerçek müellifinin tespitine yönelik kapsamlı bir değerlendirme…
-
Artikel Jurnal
Kurtuluş ve Hakikat İddiaları Bağlamında William Lane Craig’in Dinî Tekelcilik Yaklaşımı ve Eleştirisi
Küreselleşme süreci ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, farklı inanç gelenekleri arasındaki etkileşimi yoğunlaştırmış; bu durum dinî çeşitlilik problemini çağdaş din felsefesinin merkezî tartışma alanlarından biri hâline getirmiştir. Bu bağlamda farklı dinlerin hakikat ve kurtuluş…
-
Artikel Jurnal
İbn Tumlûs’ta Akıl Yürütme Biçimleri ve Bunun Arka Planı
İbn Tumlûs (1160-1223), genişletilmiş organon kapsayıcılığında mantık biliminin temel problemlerini ele alan Endülüs’ün son mantıkçısı sayılır. Bu bakımdan onun düşünceleri, bir yandan kendinden öncekilerin bir derlemesi bir yandan da kritiği olmak yönünden dikkate değerdir. Bu çalışma, onun akıl…
-
Artikel Jurnal
Câhız’ın Tabiat Felsefesinde Evrim Mekanizmalarından Bahsedilebilir mi? Sünnetullah ve Kümûn-Zuhûr Teorisi Bağlamında Bir Değerlendirme
Basra’da 9. yüzyılın (hicrî 3. yy) en önemli entelektüel figürlerinden biri olan Mu‘tezilî âlim Ebû Osman Amr b. Bahr el-Câhız (ö. 255/869), tabiat düşüncesini hocası Nazzâm’dan (ö. 231/845) tevarüs ettiği “Evrendeki tüm varlıklar doğasıyla hareket eder” ilkesi üzerine inşa etmiştir. Câhız’a göre…
-
Artikel Jurnal
Modalitede İbn Sînâ Mirası: Bir Geleneğin Oluşumu ve İntikali
Modalite mantık disiplininin en ciddi ve bir o kadar da en çetin problemlerinden biri olarak dikkat çekmektedir. Aristoteles’in modaliteye ilişkin kısa ve kapalı yorumu, başta Aristotelesçi şarihler olmak üzere İbn Sînâ dahil hemen bütün mantıkçıların gündemini oldukça meşgul etmiş gibidir. Felsefe…
-
Artikel Jurnal
Dini Bilgi Edinme Sürecinde Yapay Zekâ Tabanlı Sohbet Robotlarının Kullanımına İlişkin Tutum Ölçeği
Dijital teknolojilerdeki hızlı gelişim, bireylerin bilgiye erişim ve bilgi üretim şekillerini dönüştürmüştür. Bu dönüşüm, dini bilginin edinilmesi ve değerlendirilmesi süreçlerinde de belirgin etkiler ortaya çıkarmıştır. Bireyler, dini sorularına yanıt ararken artık geleneksel kaynaklara ek olarak…
-
Artikel Jurnal
Religiously and Spiritually Adapted Interventions for Mental Health of Muslim Populations: A Systematic Review and Meta-Analysis of 16 Randomised Controlled Trials
Religious and spiritual components are increasingly integrated into contemporary mental health interventions, largely due to their potential to enhance cultural relevance, personal meaning, and therapeutic engagement. In Muslim societies, where religious beliefs and practices often shape…
-
Artikel Jurnal
Bir Nispetin Tashihi: el-Bağdâdî’nin Ebü’l-Hüzeyl el-Allâf’a Atfettiği Mârifetullahın Zarûrîliği Görüşü Üzerine Bir İnceleme
Ebü’l-Hüzeyl el-Allâf kelâm tarihinde rasyonel teoloji taraftarları arasında zikredilen önemli bir figürdür. Kelâm sistemini de bu çerçevede geliştirerek insanın akıl yürütme (nazar) ile ilk edinmesi gereken bilginin Tanrı’nın varlığına ve tevhîde dair bilgiler olduğunu öne sürmüştür. Bu bağlamda…
-
Artikel Jurnal
Goldziher, Nöldeke ve Jeffery’de Kıraat Farklılıklarının Kâtip Hatası Olduğu İddialarının Eleştirisi
Kur’an-ı Kerim’in nüzulünden mushaflaşmasına kadar geçen tarihsel süreç, İslam ilim geleneğinde titizlikle ele alınan en temel meselelerin başında gelmektedir. Birçok tartışmayı barındıran bu zaman dilimi, vahyin metnin imlası ile şifahi okunuşu arasındaki ilişkisi, kıraat farklılıkları ve lehçe…
-
Artikel Jurnal
Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ndeki Sırlı Seramik Kandiller
Anadolu, Orta Çağ İslam dünyasında seramik üretiminin teknik çeşitliliği, estetik anlayışı ve atölye örgütlenmesi bakımından en dinamik coğrafyalarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu bölgede gelişen seramik geleneği, yalnızca gündelik yaşamın ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kap-kacak üretimiyle…