84 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,07 detik · RSS
پژوهشهای نسخه شناسی و تصحیح متون
Scopus
ISSN 2783-4913 · The Scientific Association of Manuscript Research and Codicology of IRAN · 84 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
واکاوی تأثیر تصوف شیعی در خوانش معنایی و ساختاری نگارۀ گذر سیاوش از آتش از شاهنامۀ شاه اسماعیل دوم
در دوره صفوی با پیوند میان تصوف، تشیع و هنر، آثاری با مضامین مذهبی و اساطیری دیده می شود. درمقاله پیش رو، نگاره گذر سیاوش از آتش، از مکتب قزوین ازشاهنامه شاه اسماعیل دوم در سال ۹۸۴ ه.ق مورد بررسی قرار میگیرد؛ این نگاره حاوی لایههای معنایی بسیاری از جمله اشاره به تصوف و شیعی نگاری است. هدف از…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
نسخه شناسی تذکرة الابرار
چکیدهبه مدد شناخت نسخههای خطی یک اثر امکان تصحیح دقیق، تحلیل جامع و پُر کردن خلأهای دانش نسخهشناسی فراهم میشود. تذکرة الابرار اثری است با درونمایة عرفانی در شرح احوال سادات صوفی شبه قارة هند که در سلاسل مختلف فقری مشرّف شده بودند و برخی از بزرگان آنها در امور لشکری و حکومتی خدمت میکردند. این…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
ضرورت تصحیح نسخه خطی «عقل بیدار» از سلطان باهو
حضرت سلطان باهو از علمای بزرگ دینی و عرفانی و از نویسندگان و شاعران برجسته عربی، فارسی و پنجابی است. وی ۱۴۰ عنوان کتاب در زمینه تصوف و عرفان تألیف کرده است که شامل یک کتاب به زبان پنجابی و ۱۳۹ کتاب دیگر به زبان فارسی از جمله نثر و دیوان شعر است. باهو، مؤسس خاندان قادریه، هر چه می گفت و هر چه بر ضد…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تصحیح سیاقی: نظریه و کاربرد
«تصحیح سیاقی» روشی قابل استفاده در تصحیح متون کهن (نسخههای خطی) است. این روش در کنار روشهای متداول دیگر همچون تصحیح اساسمحور( اخباری)، قیاسی( دستوری) إلتقاطی( اجتهادی) و تلفیق آنها، میتواند بهره دهی کند و از کارایی لازم برخوردار است. پژوهش بنیادی حاضر به شیوۀ کتابخانهای و با رویکرد کیفی،…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
متن شناسی دستورالانشاء (صحایفاللطایف) سمرقندی
از جمله منشات متقدّمی که تا کنون شناخته و بررسی نشده است، باید از دستورالانشاء یا صحایفاللطایف عبدالرزاق سمرقندی یاد کرد. سمرقندی از مورّخان، منشیان و فضلای دربار شاهرخ در عصر تیموری است و اثر ارجمند مطلع سعدین در تاریخ آن دوران از مصنفات وی است. منشات وی از حیث اسالیب کهن ترسل و انشا و نیز سبک…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
بازشناسی واژة تصحیفشدۀ «بَرخَم»
یکی از نکاتی که در تصحیح متون کهن باید مورد توجه قرار بگیرد، امکان تصحیف واژه یا واژههایی از متن است. عدم توجه به این نکته، علاوه بر دور کردن متن از معنای دقیق خود میتواند موجب فراموش شدن واژه یا واژههایی اصیل شود. یکی از این واژهها که به دلیل سنت یکساننویسی برخی از حروف مانند «پ» و «ب» در…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
اعتبار یگانه نسخه چاپی کامل حقائق التفسیر از روی نسخه خطی فاتح مبتنی بر نسخههای خطی: بررسی انتقادی
چکیدهمقاله حاضر درصدد بررسی اعتبار یگانه نسخه چاپی کامل از کتاب حقایق التفسیر و میزان تطابق آن با نسخههای خطی است. این کتاب بهعنوان یکی از مهمترین نوشتههای تفسیری با رویکرد صوفیانه و باطنی، ازجهت همین رویکرد وهمچنین شخصیت مهم وبزرگ نویسنده آن عبدالرحمن سلمی همواره موردتوجه ویژه دانشمندان بوده…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
معرفی نسخه خطی «گلستان ارم»، روایتی نویافته از قصۀ سیفالملوک و بدیعالجمال
گلستان ارم روایتی نویافته از داستان سیفالملوک و بدیعالجمال در هزار و یک شب است که در قرن یازدهم هجری، تحریر شده است. در پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی به معرفی این اثر، مهمترین ویژگیهای سبکشناسی آن و مقایسۀ آن با روایت هزار و یک شب و هزار و یک روز پرداخته شده است. یافتههای این پژوهش نشان…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
مقایسه تطبیقی تاریخ حیدری اثر حسینی رازی با تاریخ الفی تتوی
تاریخ حیدری، از متون تاریخی دوره صفوی است که توسط میرحیدر بن علی بن محمود حسینی رازی، یکی از مؤلفان و مورخان نیمه اوّل سده یازدهم هجری، به رشته تحریر درآمده است. کتاب مجمع التواریخ یا زبدة التواریخ یا تاریخ حیدری، تاریخی عمومی و تألیفی نامنظم است از تاریخ ایران و سلاجقه آسیای صغیر و خانان قریم…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
شناخت تحلیلی و معرفی نسخۀ خطی منظومه نحوی سید علینقی حسینی دشتی
منظومه نحوی سید علینقی حسینی دشتی، اثری فاخر و منتشرنشده از قرن سیزدهم هجری قمری، یکی از برجستهترین آثار علمی در حوزه قواعد صرف و نحو زبان عربی است که به نظمی شاعرانه و بر وزن الفیه ابن مالک اندلسی سروده شده است. هدف اصلی این مقاله، معرفی این نسخه خطی و بررسی ساختار و محتوای آن و تأکید بر ضرورت…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
نسخهشناسی تفسیر کهن البصائر فی الوجوه و النظایر
البصائر فی الوجوه و النظائر عنوان اثری فارسی به خامۀ ابوالفضائل محمّد بن حسین مَعینی (م 537 ه) است که به تبیین مباحث علوم قرآنی، بهویژه موضوع وجوه و نظایر پرداخته است. در این پژوهش که به صورت کتابخانهای و به روش توصیفی تحلیلی نگاشته شده است، ضمن معرّفی تفصیلی البصائر و دستنویسهای آن، با تمرکز…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
خطاها و لغزشهای کاتبان در نقل اشعار استنساخ نسخ شمایل الاتقیا و رذایل الاشقیا (متنی از ملفوظات سلسلۀ چشتیه از قرن هشتم ه.ق)
در ادوار گوناگون کاتبان به دلایل مختلفی از جمله بیدقّتی و عدم پایبندی به رعایت امانتداری، خطاها و لغزشهایی را در کتابت دستنوشتههای خویش داشتهاند و دخل و تصرّفاتی در این متون اعمال کردهاند. این لغزشها و تصرّفات که گاه به نظر میرسد نتیجۀ اهمالکاری و بیحوصلگی کاتبان و در مواردی ممکن است به…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تصحیح شماری از بیتهای پریشان دیوان شایق لرستانی
هادی بیگ ساکی با نام شعری «شایق» و مشهور به «شایق لرستانی» شاعر صاحب ذوق و خوشقریحۀ پارسی گوی منتسب به مکتب بازگشت ادبی اسـت که در دوران زندیّه و قاجاریّه میزیسته و در اغلب قالبهای شعر فارسی طبع آزمایی کرده است. تنها نسخۀ خطّی موجود از دیوان وی در کتابخانۀ ملی ملک با شمارۀ 5117 ثبت شده است. آقای…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
تصحیح ابیاتی از نظامی گنجهای در چاپهای لیلی و مجنون و هفت پیکر
بهرغم کوششهایی که تا امروز در تصحیح انتقادی لیلی و مجنون نظامی گنجهای صورتگرفتهاست متن این منظومه همچنان نیازمند بازبینی نسخههای کهن و تصحیح مجدد است. تصحیحاتی که پس از پژوهش برتلس در آکادمی اتحاد جماهیر شوروی و شرح و تصحیح وحیددستگردی صورتگرفته عمدتاً حاصل تحقیق ایشان را بازنشرکردهاند مثل…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
صورت بندی مولفه های حیوانی( اساطیری – زمینی) در آثار معین مصور هنرمند دوره صفوی(1024_1115ه ق) مطالعه موردی چهار نگاره
مکتب اصفهان از سبک نگارگریِ دوره صفوی، دوره ای درخشان از هنر نگارگری ایران است که مصورسازی نسخ خطی ازجمله شاهنامه، به دلیل ویژگی حماسیاش و همچنین حضور حیوانات اساطیری، مورد توجه نگارگرانی از جمله معین مصور بوده که در جانورسازی تبحر و نگاه متفاوتی داشته است.یکی از جنبههای معنانمایانه در نقاشی مکتب…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
معرفی نسخه خطی شرح الاسماء الحسنی ،تألیف عبدالعزیز بن نصیر السمرقندی
مبحث اسماءالحسنی محل تأمل و تحقیق بسیاری از محققان و عارفان و متکلمان بوده و موجب تألیف رسالههای فراوانی در این زمینه شده است. این مقاله به معرفی و بررسی نسخۀ خطی شرح الاسماء الحسنی، تألیف عبدالعزیز بن نصیر سمرقندی، به تاریخ کتابت: 874، پرداخته است. از این اثر دو نسخه شناخته شده است؛ نسخۀ کتابخانۀ…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
معرفی، نقد و بررسی نسخ خطی دیوان صحبت لاری
صحبت لاری از شاعران دورهی بازگشت است که دیوان وی نخستینبار نوهاش به صورت چاپ سنگی در بمبئی و سهبار دیگر نیز بههمت کتابفروشی معرفت ویرایش و چاپ شده است. نگارندگان برای فراهم کردن یک متن مصحح و انتقادی از دیوان صحبت به جمعآوری نسخ خطی از اشعار وی پرداختند که شامل بخش عمده یا برخی از اشعار صحبت…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
حاشیه نگاریِ نسخ خطی از منظر کارکردی و محتوایی مورد مطالعه: مخطوطات ترجمه ای
یکی از سنت های نوشتاری رایج در تمدن اسلامی حاشیه نویسی بر متون است. حواشیه نگاری در متون کهن ضمن برخورداری از دیرینه گی و قدمت دارای کارکردها و فواید متعددی در ساحت دانشی، روشی و هویتی می باشد. وجود قواعد خاص در سبک نگارش حواشی در متون کهن و کاربرد عناصر تزئینی که برای تمایز قلمرو حاشیه و متن به…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
نقد و تحلیل و معرفی نسخۀ خطی «شعر و شاعری» (دست نوشته منتشر نشده بدیع الزمان فروزانفر در حوزۀ تاریخ ادبیات)
استاد بدیع الزمان فروزانفر از جمله استادان بزرگ زبان و ادبیات فارسی است و آثار ارزشمندش در حوزه تاریخ ادبیات و شناخت شعر کلاسیک فارسی از جمله برترین آثار پژوهشی و علمی در این رسته است. در مقاله حاضر سعی بر این است تا ضمن معرفی یکی از دست نوشتههای استاد فروزانفر که تاکنون منتشر نشده است، نکات قابل…
-
Artikel Jurnal Teks lengkap
ارزیابی دستنویس کهنی از دیوان انوری و تصحیح ابیاتی بر اساس آن
موضوع این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام گرفته، ارزیابی یکی از کهنترین دستنویسهای شناختهشدۀ دیوان انوری و تصحیح ابیاتی بر اساس این نسخه و با رجوع به سیزده دستنویس کهن دیگر است. مسئلۀ اصلی پژوهش، نقد و تحلیلِ نسخۀ شمارۀ 4113 و تبیینِ جایگاه آن در تصحیح انتقادی دیوان انوری است. با اینکه…