87 hasil
Menampilkan 1–20 · 0,23 detik · RSS
Sufiyye, Iss 18, Pp 89-112 (2025)
ISSN 2791-6650 · Kalem Eğitim Kültür Akademi Derneği · 87 artikel di indeks
-
Artikel Jurnal
Arşiv Belgelerine Göre Ulemâ ve Meşâyihin Kafkas Gazavâtı ve Hicretindeki Rolleri
İmam Mansur (öl. 1794) Rus işgaline karşı 1785 yılında Kafkasya’da bir direniş hareketi başlatmıştır. Bağımsız bir devlet kurma fikriyle direnişe başlayan İmam Mansur’dan sonra hareketi İmam Muhammed (öl. 1832), İmam Hamzat (öl. 1834) ve İmam Şâmil (öl. 1871) sürdürmüştür. Hareket Batı ve Rus…
-
Artikel Jurnal
Mevlânâ’da Kozmik Bir Denge Arayışı Olarak Mutluluk
İnsan hem maddî hem de manevî yönleri olan bir varlıktır. Maddî ihtiyaçları kadar manevî ihtiyaçları da vardır. Onlardan biri, mutluluktur. İnsanın mutluluğu elde etme çabası, tarih boyunca âlimler, sûfîler, ahlakçılar, filozoflar ve düşünürler vasıtasıyla sürmüştür. Mutluluk arayışının sadece…
-
Artikel Jurnal
Hoca Ahmet Yesevî ve Yûnus Emre’nin Hakîkat Anlayışları
Hakîkatın tanımı ve hakîkate ulaşma konusu hem filozoflar, hem mutasavvıflar tarafından ele alınan önemli konulardan biri olmuştur. Tasavvufta hakîkat şeriatle birlikte değerlendirilmiş, daha sonraları tarikat ve mârifet de eklenerek hakîkat yolcusunun seyr-u sülûk aşamaları…
-
Artikel Jurnal
İlk Dönem Tasavvuf Kaynakları ile Menâkıbnâmelerdeki Hayvanlarla İlgili Kerametlerin Tasavvufî Muhtevâsı
Tasavvufun her zaman gündemde olan konularından bir tanesi kerametlerdir. İlk yazılan kaynaklardan menâkıbnâmelere kadar hemen bütün tasavvuf eserlerinde keramet konusu çeşitli yönleriyle işlenmiş ve keramet kabilinden olaylar anlatılmıştır. Biz bu çalışmamızda tasavvufun ilk kaynakları olarak…
-
Artikel Jurnal
Ahîlik ve Tasavvuf: Anadolu’daki Ahlakî ve Sosyal Yapıların Karşılaştırmalı Analizi
Anadolu, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan ve bu medeniyetlerin dinî, kültürel, iktisadi, siyasî ve toplumsal yapılarıyla zenginlik kazanan bir coğrafyadır. İslâm medeniyetinin geliştirdiği ahlakî ve içtimaî yapılar, bireyin iç dünyasını ve toplumsal ilişkilerini düzenleyen temel…
-
Artikel Jurnal
The Multifaceted Identity of Sufi Poet Mehmed Elif and His Poetry as a Mirror of Society
Sufi literature, which developed a verse identity in Anatolian geography from the 13th century to the first quarter of the 20th century, served the effort to establish a connection between “human-society” and “human-transcendent being” with a human-centered approach. One of the last representatives…
-
Artikel Jurnal
Otman Babalılarda Bir Tepkisel Varoluş: Onikigen Türbelere Karşı Yedigen Türbelerin İnşası
Bu çalışmada Balkanlar’da yaşayan Rum Abdallarının devamı olan yedi erkânlı Otman Babalılar’ın 16. yüzyıldan itibaren türbelerini yedigen mimari ile inşa etmelerinin anlamı sorgulanmıştır. Literatürde yedigen mimari genellikle Otman Babalıların İsmailî kimliğine vurguda bulunarak izah edilmeye…
-
Artikel Jurnal
Taşköprülüzâde’nin Kadılık, Adalet ve Öfke Üzerine Risalesi: Ahlâkî ve Fikrî Bir Savunma
Bu makale, Taşköprülüzâde’nin, kadılık vazifesini icra ettiği süreçte kendisine yöneltilen eleştirilere cevap niteliğinde kaleme aldığı savunma risalesini, tasavvufî ve ahlâkî açıdan incelemektedir. Risalenin akademik bir incelemeye konu olmaması, araştırmanın özgün yönünü oluşturmaktadır…
-
Artikel Jurnal
Tasavvufta Semâ ile Şaman Ayininin Ritüel ve Tecrübe Açısından Mukayesesi
Semâ, sûfînin Allah’a ulaşmasında bir yoldur. Şaman ayini ise şamanı kozmik âleme götüren aracı konumundadır. Şamanın ruhlarla kurduğu iletişimin bir nevi dışa yansımasıdır. Semâ, Allah’ın kulun kalbine yerleştirdiği mananın ortaya çıkmasıdır. Sûfî dinlediği bir nağmede, doğada olan bir seste…
-
Artikel Jurnal
Talebesinin Gölgesinde Kalmış Önemli Bir Sûfî Şahsiyet: Ammâr Yâsir Bitlisî ve Bazı Tasavvufî Görüşleri
Ammâr Yâsir Bitlisî (ö. ?/?), Sühreverdiyye, Kübreviyye ve Mevleviyye gibi büyük tarîkat silsilelerinde ismi yer alan önemli sûfî şahsiyetlerden birisidir. Kübreviyye tarîkatının kurucusu olan Necmeddîn-i Kübrâ (ö. 618/1221) gibi önemli bir sûfînin şeyhi olan Ammâr Yâsir hakkında kaynaklarda…
-
Artikel Jurnal
Dede Korkut’un Uruz Bey’in Esir Olduğu Destanındaki İmtihanların Dini ve Tasavvufî Yorumu
Dede Korkut Kitabı’ndaki destanlar muhtevası itibarıyla birçok alanı ilgilendirecek bilgiler sunmaktadır. Şu ana dek dinî ve özellikle de tasavvufi yönden derinlemesine ele alınmayan destanların Türk toplumunda daha çok menkıbevi yönü ile cazip bir hale gelen tasavvufun kökleşmesine katkı sağladığı…
-
Artikel Jurnal
Dîvân-ı Hulûsî-i Dârendevî’de Tasavvufî Bir Terbiye Metodu Olarak Nazar: Bakmak, Yakmak, Yıkmak ve Yapmak
Tasavvufî bir terbiye metodu olarak nazar, mürşid-i kâmilin müridine bakmasından ibarettir. Söz konusu bakışı normal bakışlardan ayıran unsurlar; nazar edenle edilen arasında muhabbet doğurması, nazarla sağlanan cezbe, müriddeki psikolojik tesiri ve ahlaki dönüşüme katkısıdır. Zira sahabe…
-
Artikel Jurnal
Tasavvufta İç Tenkit Geleneği: Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi’nin Avâm, Şeyh ve Fakîh Eleştirisi Örneği
Bu çalışma Ebu’l-Fazl Mehmed Efendi’nin tasavvufî eserlerinde, XVI. yüzyıl Osmanlı coğrafyasında meydana gelen manevî yozlaşmanın/bozulmanın müsebbibi olan avâm, şeyh ve fakîhlere yönelttiği eleştirileri konu edinmektedir. Tasavvufî düşüncenin gelişimine paralel olarak bu ilmin kurucuları ve…
-
Artikel Jurnal
Muhammed el-Hâşimî’nin Bazı Tasavvufî Kavramlara Bakışı
Son dönem sûfîlerinden, Cezayir asıllı, iskân bakımından Suriyeli olan Muhammed el-Hâşimî et-Tilimsânî, zâhirî ve bâtınî ilimlere hâkim bir şahsiyettir. Bir Eş‘arî kelamcısı olarak dikkatleri üzerine çeken Muhammed el-Hâşimî, başta Mısır olmak üzere Mağrip ve Ürdün gibi dünyanın farklı ülkelerinde…
-
Artikel Jurnal
Tasavvufî Kavramlar Çerçevesinde Hz. Osman’ın İslâm Tasavvufundaki Yeri
Hz. Osman, Hz. Peygambere damat olmuş, zi’n-nûreyn lakabıyla nitelenmiş, Müslümanların üçüncü hâlifesi olarak İslâm tarihinde yerini almış mümtaz bir sahâbedir. Onun şehâdeti Müslümanları psikolojik ve sosyolojik açıdan derinden etkilemiş bir hâdisedir. O şehit edildikten sonra zühd hareketleri…
-
Artikel Jurnal
Hinduizm’i Tasavvufla Telif İddiaları Bağlamında Bir Nakşibendiyye Şeyhi: Mazhar Cân-ı Cânân
Bu makalede Nakşibendiyye şeyhi Mazhar Cân-ı Cânân’ın (ö. 1195/1781) Hinduizm ile ilgili görüşleri tasavvufla telif iddiaları bağlamında ele alınmaktadır. Çalışma; Mazhar’ın Hinduizm’e dair görüşlerini ve bu fikirlerinden dolayı kendisine yöneltilen eleştirileri kapsamaktadır. Mazhar’ın…
-
Artikel Jurnal
Gazzâlî’nin İhyâ’sında Hz. Ali’nin Tasavvufa Kaynaklık Eden Sözleri Üzerine Bir Değerlendirme
Hazreti Ali İslâmî ilimlerin hemen her alanına, söylediği hikmetli sözleriyle kaynaklık eden büyük bir sahâbîdir. Tasavvuf ilminde de sûfîler, onu yollarının öncüsü olarak takdim ederler. Tasavvufun temelini oluşturan makamlar hakkında ilk tasnif yapanın Hazreti Ali olduğunu belirtirler. İmam…
-
Artikel Jurnal
Erken Dönem Tasavvufunda Manevî Bir Eğitim Metodu: Sefer
Bu çalışma, tasavvuf düşüncesinde önemli bir yere sahip olan sefer kavramını, sûfîlerin manevî eğitim yöntemi olarak bu kavramı nasıl değerlendirdiğini ve bu yöntemin tasavvufî eğitimdeki yerini incelemektedir. Hicrî 6. asra kadar olan dönemde sûfîlerin yazılı eserlerine dayanarak seferin nefis…
-
Artikel Jurnal
Halvetiyye-Şâbâniyye’nin Cezayir’deki İlk Şubesi: Rahmâniyye Tarikatı ve Yayılması
Çalışma, Halvetiyye-Şâbâniyye kolunun Cezayir’deki ilk şubesi olan Rahmâniyye tarikatını ele almaktadır. Muhammed b. Abdurrahman el-Gaştûlî el-Ezherî tarafından kurulan tarikatın kuruluş süreci, Cezayir’de yayılması ve ülkedeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada tarikatın kurucusu…
-
Artikel Jurnal
Mûsâ-Hızır Kıssasında Çocuğun Öldürülüşünün Merhamet Bağlamında Değerlendirilmesi
Kur’an-ı Kerim’de nüzulünden itibaren süregelen zaman içerisinde çeşitli İslami ilimler penceresinden bakılarak yorumlanmaya çalışılan ve beşerî aklı bir hayli zorlayan âyetlerin başında Kehf suresinde yer alan Mûsâ-Hızır kıssasına dair âyetler gelmektedir. Meseleye başta tefsir ilmi ile iştigal…